1Lắm của cải đâu quý bằng danh thơm tiếng tốt,
vàng với bạc nào trọng bằng được mến được thương.
2Kẻ giàu người nghèo gặp nhau ở điểm này:
cả hai đều được Đức Chúa tạo dựng.
3Gặp nguy hiểm, người khôn ẩn mình,
đứa khờ dại lao tới và bị thiệt thân.
4Giàu sang, vinh dự và sự sống là phần thưởng
Đức Chúa dành cho kẻ khiêm nhu và kính sợ Người.
5Đường kẻ quanh co thì có gai, có bẫy,
ai biết giữ mình ắt sẽ tránh xa.
…
8Kẻ gieo tai ác sẽ gặt tai ương,
…
9Người tử tế sẽ được chúc phúc,
…
11Ai chuộng lòng thanh khiết và ăn nói dễ thương
sẽ được vua nhận làm bạn hữu.
12Đức Chúa để mắt trông nom người hiểu biết,
và phi bác lời lẽ kẻ bất trung.
…
17Con hãy lắng tai nghe lời bậc khôn ngoan,
…
để con một niềm tin tưởng vào ĐỨC CHÚA.
…
21Mục đích là để giúp con am tường
những lời chân thật
và trình bày lại cho người đã sai con
sao cho thật trung thành.
22Đừng bóc lột người nghèo, vì họ đã nghèo sẵn;
cũng đừng chà đạp người yếu thế nơi cửa công,
…
24Đừng bè bạn với người hay nóng giận,
chớ giao du với kẻ dễ nổi xung,
25kẻo con lại học đòi lối sống của chúng,
khiến thân con mắc phải bẫy dò.
…
Trong định hướng mục vụ của Hội đồng Giám mục Việt Nam, lời mời gọi “mỗi Kitô hữu là một môn đệ thừa sai” không phải là một khẩu hiệu hành động mà là một căn tính tự nhiên của người đã lãnh nhận Bí tích Rửa tội. Tuy nhiên, để thực thi sứ mạng rao giảng Tin Mừng giữa một thế giới mà những giá trị đạo đức bị đảo lộn, người môn đệ không thể chỉ cậy dựa vào nỗ lực cá nhân. Chúng ta cần ơn trợ lực đặc biệt từ Chúa Thánh Thần, đặc biệt là ơn đạo đức. Dựa trên những chỉ dẫn từ sách Châm ngôn chương 22, chúng ta nhận ra rằng: ơn đạo đức chính là sợi dây liên kết giúp người môn đệ sống hiếu thảo với Thiên Chúa và nhân ái với tha nhân, đông thời ơn đạo đức cũng biến cuộc đời người Kitô hữu thành một bài giảng sống động.
Trước tiên, mỗi Kitô hữu cần hiểu rằng: ơn đạo đức do Chúa Thánh Thần ban tặng không phải là sự đạo mạo bên ngoài, mà là một thái độ nội tâm: lòng yêu mến Thiên Chúa hết lòng và tôn trọng mọi người như anh em. Sách Châm ngôn đã dạy:
“Giàu sang, vinh dự và sự sống là phần thưởng
Đức Chúa dành cho kẻ khiêm nhu và kính sợ Người”
(Cn 22,4).
Sự đạo đức đích thực giúp người môn đệ nhận ra giá trị của “danh thơm tiếng tốt” hơn là của cải phù vân (Cn 22,1). Khi tâm hồn tràn đầy ơn Chúa Thánh Thần, người môn đệ trân trọng việc “được mến được thương” bởi lối sống đẹp lòng Chúa. Chính tâm tình hiếu thảo này là động lực thúc đẩy người môn đệ “lắng tai nghe lời bậc khôn ngoan” (Cn 22,17) để niềm tin tưởng vào Đức Chúa ngày càng sâu đậm. Một người con hiếu thảo với Cha Trên Trời chắc chắn sẽ là một sứ giả trung thành, luôn tìm cách “trình bày lại cho Đấng đã sai mình” bằng tất cả sự chân thật và lòng mến (Cn 22,21).
Ơn đạo đức lan tỏa từ lòng yêu mến Thiên Chúa sang tình yêu dành cho tha nhân. Sách Châm ngôn nhắc nhở:
“Kẻ giàu người nghèo gặp nhau ở điểm này:
cả hai đều được Đức Chúa tạo dựng”
(Cn 22,2).
Người có ơn đạo đức không bao giờ “bóc lột người nghèo” hay “chà đạp người yếu thế nơi cửa công” (Cn 22,22). Ngược lại, họ là những “người tử tế được chúc phúc” (Cn 22,9) vì biết xót thương và chia sẻ. Khi chúng ta xin Chúa Thánh Thần ơn đạo đức, Ngài uốn nắn trái tim chúng ta nên mềm mại trước nỗi đau của anh em. Sự đạo đức ngăn chặn đôi tay ta khỏi việc “gieo tai ác” (Cn 22,8).
Một dấu chỉ khác của người môn đệ thừa sai được ơn đạo đức hướng dẫn là sự thanh khiết (Cn 22,11). Ơn Đạo Đức giúp người môn đệ thanh lọc môi miệng, thoát khỏi những lời lẽ bất trung mà Đức Chúa luôn chê ghét (Cn 22,12). Ơn đạo đức giúp chúng ta biết tự chủ để không “bè bạn với người hay nóng giận” hay “giao du với kẻ dễ nổi xung” (Cn 22,24). Người môn đệ hiểu rằng nếu không giữ mình trong sự đạo đức, họ sẽ dễ dàng “học đòi lối sống” của thế gian và mắc vào cạm bẫy (Cn 22,25). Sự thanh khiết trong nếp sống và ngôn từ chính là tấm gương phản chiếu ánh sáng của Chúa Thánh Thần, thu hút người khác tìm đến với nguồn mạch của sự thánh thiện.
Sách Châm ngôn cảnh báo:
“Đường kẻ quanh co thì có gai, có bẫy,
ai biết giữ mình ắt sẽ tránh xa”
(Cn 22,5).
Ơn Đạo Đức đi đôi với sự khôn ngoan của Chúa Thánh Thần giúp người môn đệ biết phân định. Giữa một xã hội đầy rẫy những con đường “quanh co”, người môn đệ không lao tới một cách khờ dại để rồi bị thiệt thân (Cn 22,3).
Sự đạo đức giúp người môn đệ luôn tỉnh thức để “ẩn mình” trong ân sủng Chúa khi gặp nguy hiểm về đức tin hay luân lý. Người môn đệ thừa sai xin Chúa Thánh Thần ơn đạo đức là người khao khát được sống đẹp lòng Thiên Chúa và hài lòng anh em. Qua giáo huấn của sách Châm ngôn, chúng ta thấy rằng đạo đức không phải là lý thuyết, mà là sự khiêm nhường, lòng nhân ái, sự thanh khiết và khôn ngoan. Khi mỗi Kitô hữu Việt Nam biết mở lòng đón nhận ơn đạo đức, cuộc đời họ sẽ trở thành trang Tin Mừng sống động, góp phần biến đổi thế giới bằng tình yêu dành cho Chúa và mọi người. Ước mong niềm tin tưởng vào Đức Chúa luôn là ngọn hải đăng dẫn lối cho mọi bước chân thừa sai của chúng ta.
Lạy Chúa Thánh Thần, con nài xin Ngài ban cho con ơn đạo đức, để trái tim con luôn bừng cháy lòng yêu mến Thiên Chúa. Xin giúp con biết luôn khao khát lắng nghe và thực hành lời Chúa dạy. Xin uốn nắn ý chí con, để con luôn chọn con đường đạo đức hơn là những của cải vật chất chóng qua. Nhờ ơn đạo đức Chúa ban, xin biến con thành nhịp cầu nối kết tình người trong sứ mạng thừa sai. Amen.
Minh Thanh
Trực tiếp
