Sau hơn giờ đồng hồ gặp gỡ Quốc hội Tây Ban nha, Đức Thánh cha Lêô XIV đã đến trụ sở Hội đồng Giám mục nước này, cách đó hơn 10 cây số.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Hội nghị toàn thể gần đây của Hội đồng Giám mục Tây Ban Nha diễn ra tại Madrid, từ ngày 20 đến ngày 24 tháng Tư vừa qua.
Diễn văn của Đức Tổng giám mục Chủ tịch
Cuộc gặp gỡ Hội đồng Giám mục bắt đầu lúc 12 giờ trưa. Trong bài phát biểu khai mạc, Đức Tổng giám mục Luis Javier Arguello García đã chỉ trích điều mà ngài cho là sự can thiệp quá mức của Chính phủ vào các vấn đề nhân học, khi chính quyền: “có xu hướng đưa ra những lập trường mang tính “tín điều” đối với các vấn đề nhân học, xác định sự khởi đầu và kết thúc của sự sống, định nghĩa hôn nhân và gia đình, cũng như ý nghĩa của tính dục con người dựa trên những tiêu chí mang tính ý thức hệ, bất chấp khoa học và những kinh nghiệm nhân bản căn bản nhất.”
Trong bài phát biểu, Đức Tổng giám mục Chủ tịch Hội đồng Giám mục Tây Ban Nha cũng đề cập đến vấn đề lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên trong Giáo hội.
Thỏa thuận lịch sử về bồi thường các nạn nhân bị lạm dụng
Trong năm nay, Chính phủ Tây Ban Nha, Hội đồng Giám mục Tây Ban Nha (CEE) và Người Bảo vệ Nhân dân (Defensor del Pueblo) đã đạt được một thỏa thuận lịch sử nhằm hỗ trợ và bồi thường cho các nạn nhân bị lạm dụng tình dục bởi các thành viên hàng giáo sĩ.
Theo thỏa thuận: Nhà nước, thông qua cơ quan Bảo vệ Nhân dân, sẽ thẩm định từng hồ sơ để xác định tư cách nạn nhân và mức bồi thường. Giáo hội sẽ chịu trách nhiệm chi trả các khoản bồi thường. Thỏa thuận được ký chính thức ngày 08 tháng Giêng năm 2026 và được bổ sung bằng một quy trình thực hiện vào cuối tháng Ba cùng năm.
Theo đó, Nhà nước có tiếng nói quyết định cuối cùng về mức bồi thường. Các hình thức bồi thường có thể bao gồm: Bồi thường tài chính; Hỗ trợ tâm lý; Bồi thường về mặt đạo đức; các biện pháp phục hồi danh dự và công lý.
Theo báo cáo độc lập của Người Bảo vệ Nhân dân, được Quốc hội Tây Ban Nha yêu cầu thực hiện và công bố vào tháng Mười năm 2023, ước tính có hơn 440.000 người đã trở thành nạn nhân của các hành vi lạm dụng trong môi trường tôn giáo trong vòng 50 năm qua.
Đến trụ sở Hội đồng Giám mục, Đức Thánh cha đã gặp gỡ các giám mục thuộc 71 giáo phận toàn quốc, kể cả Giáo hạt quân đội và Giáo phận của các tín hữu nghi lễ Đông phương, với khoảng 130 giám mục thành viên.
Diễn văn của Đức Thánh cha
Sau lời chào mừng của Đức Tổng giám mục Chủ tịch Luis Arguello, Tổng giám mục Giáo phận Zaragoza, Đức Thánh cha đã ngỏ lời với các giám mục. Ngài nhắc đến hành trình thiêng liêng, trong đó đích đến là Thiên Chúa và con đường là đời sống đức tin, hiệp thông và sứ vụ của Giáo hội.
Hiệp thông và lắng nghe trong hành trình đồng nghị
Đức Giáo hoàng mở đầu bằng lời cảm ơn Hội đồng Giám mục Tây Ban Nha và nhấn mạnh tầm quan trọng của tiến trình đồng nghị mà Giáo hội đang thực hiện. Theo ngài, đồng nghị trước hết là một tiến trình lắng nghe sâu xa, biết nhận ra tiếng nói của Thiên Chúa vang lên qua cộng đoàn Giáo hội. Những đại hội gần đây của Giáo hội Tây Ban Nha, như Pueblo de Dios en salida và ¿Para quién soy?, cho thấy nỗ lực tìm kiếm cách đối diện với các thách đố hiện nay và xác định ai được mời gọi tham gia vào sứ mạng ấy.
Hành trình đức tin: buông bỏ và gìn giữ
Ngài dùng hình ảnh người lữ hành để mô tả đời sống Giáo hội. Một cám dỗ là quá bám víu vào quá khứ, vào các cơ cấu và hình thức quen thuộc, đến mức không còn mở ra với sự mới mẻ của Chúa Thánh Thần. Một cám dỗ khác là mang theo quá nhiều “hành lý” không cần thiết, khiến hành trình trở nên nặng nề. Tuy nhiên, Giáo hội cũng cần gìn giữ những “kho tàng” quý giá: di sản Kitô giáo phong phú của Tây Ban Nha, vẻ đẹp của các công trình, truyền thống và mối dây gắn kết đã ăn sâu trong đời sống tinh thần của dân tộc.
Kho tàng quan trọng nhất là Lời Chúa và Thánh Thể. Đức Giáo hoàng nhấn mạnh rằng đời sống bí tích không chỉ là một nghi thức hấp dẫn nhưng là lương thực thiết yếu cho hành trình cứu độ, giống như thức ăn cần thiết cho sự sống thể lý.
Đối thoại và loan báo Tin mừng
Đức Giáo hoàng nhìn nhận rằng giao tiếp với người khác thường là điều khó khăn, vì khác biệt văn hóa, ngôn ngữ hay sự nghi ngờ lẫn nhau. Trong công cuộc loan báo Tin mừng, Giáo hội được mời gọi biến di sản của mình thành cơ hội đối thoại thay vì rào cản. Ngài nhắc đến những vùng nông thôn vắng vẻ cũng như các thành phố lớn, nơi sự cô đơn ngày nay nhiều khi mang tính tinh thần hơn là thể lý.
Lịch sử Tây Ban Nha từng đối diện những hoàn cảnh tương tự. Các nhân vật như Hernando de Talavera hay Thánh Turibio de Mogrovejo đã biết dùng ngôn ngữ mới và thái độ tôn trọng để xây dựng đời sống Giáo hội trong những bối cảnh văn hóa khác biệt. Ngày nay, Giáo hội cũng cần học ngôn ngữ của thời đại kỹ thuật số và của các cộng đồng di dân đa dạng.
Hiệp nhất trong đa dạng
Trong bối cảnh xã hội bị phân cực, Đức Giáo hoàng kêu gọi Giáo hội làm chứng cho sự hiệp nhất trong đa dạng. Ngài ví Giáo hội như một bức tranh ghép sống động: nhiều mảnh khác nhau nhưng cùng phản chiếu vẻ đẹp của Chúa Kitô. Các giám mục được mời gọi trở thành nguyên lý hữu hình của sự hiệp thông, bảo vệ đức tin, thúc đẩy đối thoại và chữa lành những chia rẽ.
Sự hiệp thông này cũng có sức mạnh truyền giáo, giúp Giáo hội đối thoại với các Kitô hữu thuộc hệ phái khác, với các tôn giáo khác, với những người không tin và với toàn xã hội.
Ơn gọi và việc đào tạo linh mục
Đức Giáo hoàng dành nhiều chú ý cho vấn đề ơn gọi. Theo ngài, câu hỏi “Tôi thuộc về ai?” phản ánh khát vọng sâu xa của con người về ý nghĩa và sự dấn thân. Mục vụ ơn gọi không thể chỉ nhằm tăng số lượng nhưng phải phát sinh từ những cộng đoàn sống động, từ các linh mục vui tươi, các gia đình trung tín và một Giáo hội biết cho thấy rằng theo Chúa Kitô làm cho cuộc sống phong phú hơn.
Đức Thánh cha cũng nhắc rằng việc duy trì cơ cấu không được đặt cao hơn thiện ích của ơn gọi. Các chủng viện phải bảo đảm đời sống cộng đoàn thực sự, có đội ngũ đào tạo chuyên trách và nền thần học vững chắc. Sự hợp tác giữa các giáo phận và việc làm việc chung là điều cần thiết.
Lắng nghe người đau khổ và người tìm kiếm ý nghĩa
Đức Giáo hoàng đặc biệt nhấn mạnh đến những người bị tổn thương, kể cả bởi các thành viên Giáo hội. Ngài kêu gọi đáp lại bằng lắng nghe, sự thật, công lý, bồi thường và văn hóa chăm sóc. Đồng thời, trong một thế giới tục hóa, nhiều người không hẳn từ chối Thiên Chúa mà đang khao khát ý nghĩa, chân lý và hy vọng. Giáo hội cần nhận ra và đồng hành với những khát vọng ấy.
Mẹ Maria và gương sáng các thánh
Trong phần kết luận, Đức Giáo hoàng đặt hành trình của Giáo hội Tây Ban Nha dưới sự bảo trợ của Đức Maria, “Đất của Mẹ Maria”, và nhắc đến Thánh Gioan Avila như mẫu gương linh mục thánh thiện, gần gũi dân Chúa và trung thành với Giáo hội.
Đức Thánh cha kết thúc bằng lời cầu nguyện: xin Chúa ban cho Giáo hội trái tim của Chúa Kitô, một trái tim biết lắng nghe, phân định, phục vụ, sửa dạy trong bác ái, kiên nhẫn chờ đợi và vui mừng loan báo Tin mừng.
Sau bài diễn văn, Đức Thánh cha đã bắt tay chào từng vị giám mục, rồi xuống tầng dưới của trụ sở để vén màn tấm bia kỷ niệm cuộc viếng thăm này và đến Phòng báo chí để chụp hình lưu niệm với các nhân viên giáo dân. Tiếp đó, Đức Thánh cha cùng với các giám mục đến trụ sở Tòa Sứ thần Tòa Thánh để cùng dùng bữa trưa.
Ban chiều cùng ngày, vào lúc 18 giờ, Đức Thánh cha đã đến Nhà thờ chính tòa Tổng Giáo phận Madrid để cầu nguyện và dâng kính Đức Mẹ Almudena đóa hoa hồng.
Trực tiếp
