Lúc 10 giờ sáng, thứ Tư ngày 21 tháng Mười vừa qua, Đức Thánh cha Lêô XIV đã tiếp kiến chung khoảng 40.000 tín hữu hành hương, tại Quảng trường thánh Phêrô, dưới trời mưa nhẹ. Đây là buổi tiếp kiến đầu tiên sau khi ngài chịu phẫu thuật ở phổi hồi tuần trước.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Hiện diện trong dịp này, cũng có hơn 20 hồng y và giám mục các nước và khoảng 100 đôi tân hôn.
Như thường lệ, gần 20 phút trước khi bắt đầu buổi tiếp kiến, Đức Thánh cha đã tiến ra quảng trường trên chiếc xe díp mui trần màu trắng, dọc theo các lối đi để chào thăm các tín hữu và chúc lành cho một số em bé được nhân viên an ninh bế lên trước ngài.
Tại lễ đài, Đức Thánh cha làm dấu Thánh giá và chào phụng vụ mở đầu buổi tiếp kiến. Các độc viên lần lượt công bố bằng chín thứ tiếng khác nhau một đoạn trích từ thư thánh Phaolô gởi các tín hữu thành Ephêsô (Ep 5,31-33):
“Chính vì thế, người đàn ông sẽ lìa cha mẹ mà gắn bó với vợ mình, và cả hai sẽ trở thành một xương một thịt”. Mầu nhiệm này thật cao cả; tôi muốn nói đến Đức Kitô và Hội Thánh! Vậy mỗi người trong anh em hãy yêu vợ mình như chính mình, còn người vợ thì phải kính trọng chồng.
Huấn giáo
Mở đầu bài huấn giáo sau đó, Đức Thánh cha cám ơn mọi người vì sự hỗ trợ dành cho ngài trong những ngày qua (khi ngài ở bệnh viện Gemelli). Rồi Đức Thánh cha tiếp tục loạt bài về Hiến chế Mục vụ Gaudium et Spes, Vui mừng và hy vọng, Giáo hội trong thế giới ngày nay. Bài này là bài thứ sáu trong loạt bài nói trên và có tựa đề là: “Dấn thân vì gia đình trong xã hội ngày nay (GS, 47-52).
Đức Thánh cha nói: “Anh chị em thân mến, mến chào tất cả anh chị em!
Hiến chế mục vụ Gaudium et spes (GS) của Công đồng Vatican II, sau khi trình bày phẩm giá của con người và ơn gọi của họ trong thế giới ở phần thứ nhất, đã dành phần thứ hai để cứu xét một số vấn đề cấp bách nhất của thời đại, “dưới ánh sáng Tin mừng và kinh nghiệm của con người” (x. GS, 46). Trước hết, sự quan tâm được hướng đến hôn nhân và gia đình, với xác tín rằng “thiện ích của con người cũng như của xã hội nhân loại và Kitô giáo gắn liền mật thiết với tình trạng hạnh phúc của cộng đồng hôn nhân và gia đình” (GS, 47).
Với mục đích ấy, Công đồng không chỉ đơn thuần nhắc lại các giá trị và mục đích của hôn nhân, mà còn đề xuất một quan niệm mới mẻ về hôn nhân, được hiểu như “một cộng đồng thân mật của sự sống và tình yêu phu phụ” (GS, 48). Bổ sung cho chiều kích pháp lý của hôn nhân với tư cách là một khế ước, nền tảng của sự kết hợp này được nhìn nhận nơi “giao ước hôn nhân”, được hiểu là “hành vi nhân linh, qua đó đôi phối ngẫu trao ban và đón nhận nhau” (nt.). Sự trao hiến cho nhau giữa người nam và người nữ, khiến họ “không còn là hai, nhưng chỉ là một xương một thịt” (Mt 19,6), làm phát sinh đòi hỏi về “sự chung thủy trọn vẹn” và “sự kết hợp bất khả phân ly” giữa hai người, đồng thời được thể hiện cách sống động qua việc sinh sản và giáo dục con cái (x. GS, 48). Là phản chiếu của Ba Ngôi Thiên Chúa, tình yêu vợ chồng và tình yêu cha mẹ, nhờ Bí tích Hôn phối, được “nâng đỡ và làm phong phú bởi sức mạnh cứu độ của Đức Kitô”, để các đôi phối ngẫu có thể yêu thương nhau như chính Người đã yêu thương Hội Thánh và hiến mình vì Hội Thánh (nt.).
Sau khi soi sáng thực tại hôn nhân dưới ánh sáng tình yêu của Đức Kitô, Đấng là chân lý của tình yêu nhân loại và thần linh, Gaudium et spes hướng sự chú ý đến tình yêu vợ chồng và khả năng sinh sản của hôn nhân. Không chỉ giới hạn ở sức hấp dẫn tính dục, vốn cũng được bao hàm trong tình yêu ấy, tình yêu vợ chồng còn huy động toàn bộ ý chí của hai người, khơi dậy những tình cảm sâu kín trong tâm hồn và được biểu lộ qua những tâm tình cùng cử chỉ dịu dàng (x. GS, 49). Bao trùm thiện ích của toàn thể con người, cả người nam lẫn người nữ, vốn bình đẳng về phẩm giá, tình yêu này thấm nhập toàn bộ đời sống của đôi phối ngẫu và được biểu lộ qua những hành vi riêng biệt của đời sống hôn nhân (x. nt.). Khi diễn tả tình yêu trọn vẹn giữa hai con người, sự thân mật đặc biệt của đôi vợ chồng tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao hiến cho nhau và làm phong phú niềm vui mà họ dành cho nhau (x. nt.).
Hơn nữa, khả năng sinh hoa trái của tình yêu vợ chồng được thể hiện qua việc sinh con, “món quà quý giá nhất của hôn nhân” (GS, 50). Khi truyền sinh và giáo dục sự sống con người, một sự sống không bao giờ được phép loại bỏ, đôi phối ngẫu trở thành “những cộng tác viên của tình yêu Thiên Chúa, Đấng Tạo Hóa, và gần như là những người diễn giải tình yêu ấy” (nt.). Được mời gọi đảm nhận trách nhiệm nhân bản và Kitô giáo này, họ có bổn phận để cho một phán đoán ngay chính hướng dẫn mình trong việc cân nhắc thiện ích của bản thân cũng như của con cái, dù các em đã chào đời hay còn trong tương lai. Phán đoán ấy, xét cho cùng, phải do chính đôi phối ngẫu đưa ra trước mặt Thiên Chúa; điều này đòi hỏi lương tâm của họ phải phù hợp với luật Thiên Chúa, được Huấn quyền Hội Thánh giải thích dưới ánh sáng Tin mừng (x. nt.).
Việc đề cao sự hiệp thông yêu thương và khả năng sinh sản trong hôn nhân dẫn Công đồng đến chỗ loại trừ quan niệm cho rằng có thể tồn tại “một sự mâu thuẫn thực sự giữa các luật Thiên Chúa chi phối việc truyền sinh và những luật thúc đẩy tình yêu vợ chồng đích thực” (GS, 51). Trái lại, Công đồng khẳng định rằng, “khi cần dung hòa tình yêu vợ chồng với việc truyền sinh [...]”, cần phải “bảo toàn, trong bối cảnh của tình yêu đích thực, ý nghĩa trọn vẹn của sự trao hiến cho nhau và của việc truyền sinh nơi con người” (nt.). Từ đó, có hai hệ quả: một mặt, “sự sống, một khi đã được thụ thai, phải được bảo vệ hết sức cẩn trọng, đồng thời phải tránh “việc phá thai cũng như việc sát hại trẻ sơ sinh”; mặt khác, “những hành vi riêng biệt của đời sống hôn nhân, khi được thực hiện phù hợp với phẩm giá đích thực của con người, phải được trân trọng cách sâu sắc” (nt.).
Như vậy, giáo huấn của Gaudium et spes về cộng đồng hôn nhân và gia đình đi đến chỗ nhấn mạnh chức năng xã hội của gia đình, được định nghĩa là “một trường học nhân bản phong phú hơn” và “nền tảng của xã hội” (GS, 52). Đồng thời, Công đồng nhắc nhở tất cả những ai đang đảm nhận trách nhiệm xã hội, đặc biệt trong lĩnh vực chính trị và văn hóa, về bổn phận “cộng tác cách hữu hiệu vào việc cổ võ hôn nhân và gia đình” (nt.).
Và Đức Thánh cha kết luận rằng: “Anh chị em rất thân mến, sự dấn thân này cấp thiết hơn bao giờ hết. Hội Thánh ý thức rõ điều đó, như được thể hiện qua sự quan tâm mục vụ của các vị Giáo hoàng kế nhiệm nhau sau Công đồng gần đây nhất, cho đến hai kỳ Đại hội Thượng Hội đồng do Đức Giáo hoàng Phanxicô triệu tập. Vấn đề này cũng đã được các vị đứng đầu các Giáo hội Công giáo Đông phương và các Chủ tịch Hội đồng Giám mục đề cập trở lại trong những ngày vừa qua. Xin Thánh Gia Nadarét soi sáng hành trình của chúng ta và gìn giữ các gia đình trên toàn thế giới.
Chào thăm và nhắn nhủ
Sau bài huấn giáo bằng tiếng Ý trên đây của Đức Thánh cha, các độc viên lần lượt tóm tắt bằng 9 thứ tiếng khác nhau kèm theo những lời chào thăm và nhắn nhủ của ngài.
Khi chào bằng tiếng Pháp, Đức Thánh cha nói: “Tôi thân ái chào đón tất cả các khách hành hương nói tiếng Pháp, đặc biệt là những người đến từ Pháp, Thụy Sĩ, Cộng hòa Mauritius, Haiti và Cameroon. Ước mong các gia đình anh chị em trở thành những gia đình truyền giáo, là nguồn mạch hòa bình và hiệp nhất trong lòng xã hội”.
Với các tín hữu nói tiếng Anh, Đức Thánh cha ngỏ lời: “Tôi nồng nhiệt chào đón tất cả các khách hành hương và quý khách nói tiếng Anh tham dự buổi tiếp kiến hôm nay. Tôi cầu xin Chúa Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, ban niềm vui và bình an cho tất cả anh chị em cùng gia đình của anh chị em. Xin Thiên Chúa chúc lành cho tất cả anh chị em!
Sau khi chào thăm các tín hữu nói tiếng Đức, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, ngài nói với các tín hữu Ba Lan:
“Tôi thân ái chào đón những người Ba Lan, đặc biệt là ban tổ chức và các nghệ sĩ biểu diễn trong buổi hòa nhạc “Những Thánh vịnh Hòa bình”, được tổ chức nhân kỷ niệm 45 năm thành lập Quỹ Gioan Phaolô II tại Vatican. Ước gì sự kiện này góp phần thúc đẩy những nỗ lực hướng đến hòa bình và hòa giải. Tôi ban phép lành cho tất cả anh chị em!”
Sau cùng bằng tiếng Ý, Đức Thánh cha nói: “Thứ Bảy, ngày 17 tháng Mười vừa qua, tại Ibiza, Tây Ban Nha, linh mục Juan Torres Torres cùng 19 vị đồng bạn đã được tuyên phong chân phước. Các ngài là những linh mục thuộc các đảo Ibiza và Formentera, đã bị sát hại vì lòng thù ghét đức tin trong cuộc bách hại tôn giáo vào thế kỷ trước.
Chứng tá của các ngài khích lệ chúng ta biến cuộc đời mình thành một lễ hiến dâng tình yêu cho Thiên Chúa và cho anh chị em đồng loại.
Tôi gửi lời chào thân ái đến các khách hành hương nói tiếng Ý, cũng như các bạn trẻ, những người đau yếu và các đôi tân hôn. Tôi khuyến khích mỗi người sống đức tin một cách nhất quán, để làm lan tỏa sứ điệp giải phóng của Tin mừng trong môi trường sống của mình. Tôi ban phép lành cho tất cả anh chị em”.
Trực tiếp
