Như chương trình đã định, hôm 28 tháng Ba vừa qua, Đức Thánh cha Lêô XIV đã dành trọn ngày này để đến viếng thăm Công quốc Monaco. Đây là chuyến tông du thứ hai của ngài tại nước ngoài, kể từ khi được bầu chọn làm Giáo hoàng, ngày 08 tháng Năm năm ngoái, 2025. Đây cũng là lần đầu tiên từ gần 500 năm nay, một vị Giáo hoàng đến thăm quốc gia nhỏ bé đứng thứ hai trên thế giới.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Lúc 7 giờ 15 sáng, Đức Thánh cha đã đáp trực thăng của chính phủ Ý bay từ Vatican hướng về Monaco, cách đó 500 cây số về hướng tây bắc. Trực thăng này có 15 chỗ và cùng đi với ngài có đoàn tùy tùng thu hẹp, trong đó có Đức Hồng y Parolin, Quốc vụ khanh Tòa Thánh, và vị Phụ tá là Đức Tổng giám mục Edgar Peña Parra người Venezuela, Đức Tổng giám mục Ngoại trưởng Paul Gallagher người Anh.
Vài nét về Giáo hội Công giáo tại Monaco
Tại Công quốc này, Công giáo là quốc giáo, và sự đối thoại giữa các thể chế dân sự với Giáo hội vẫn giữ vai trò cụ thể trong đời sống công cộng. Monaco là một trong những quốc gia cổ xưa nhất thế giới: nguồn gốc của nó thường được truy về Francesco Grimaldi, một nhà quý tộc Genoa thuộc phe Guelf, người đã chiếm được một pháo đài tại đây vào năm 1297 bằng mưu mẹo, từ tay một đối thủ phe Ghibelline. Ông đã cải trang thành một tu sĩ để đột nhập vào lâu đài, và chính sự kiện này đã đặt tên cho lãnh địa sau đó, rồi phát triển thành một quốc gia: Monaco trong tiếng Latinh và Ý có nghĩa là tu sĩ hay đan sĩ!
Lịch sử tổ chức của Giáo hội địa phương bắt đầu từ năm 1887, khi Đức Giáo hoàng Lêô XIII thành lập giáo phận Monaco với sắc chỉ Quemadmodum sollicitus Pastor. Năm tới đây (2026), Tổng Giáo phận Monaco sẽ kỷ niệm 140 năm thành lập, đồng thời kỷ niệm 780 năm giáo xứ đầu tiên được thiết lập vào ngày 06 tháng Mười Hai năm 1247 do Đức Giáo hoàng Innocent IV, qua sắc chỉ Pro puritate.
Monaco là một trong những quốc gia châu Âu cuối cùng vẫn duy trì Công giáo là quốc giáo. Tuy nhiên, Hiến pháp năm 1962 vẫn bảo đảm tự do tôn giáo cho hơn 38.000 cư dân,
Hiện nay, Giáo phận do một Tổng giám mục coi sóc với sự cộng tác của 27 linh mục Giáo phận và dòng, đảm trách sáu xứ đạo. Ngoài ra có ba phó tế vĩnh viễn, 11 nữ tu, và 45 giáo lý viên.
Ngỏ lời với chính quyền và quốc dân Monaco
Đến Monaco lúc quá 9 giờ sáng, Đức Thánh cha đã được Hoàng thân Albert II cùng với phu nhân, và các vị lãnh đạo chính quyền tiếp đón theo nghi thức ngoại giao: quốc thiều, duyệt qua hành quân danh dự và 21 phát đại bác chào mừng. Sau đó, Đức Thánh cha và Hoàng thân hội kiến riêng, trước khi chào thăm gia đình của Hoàng thân: Công nương Charlene và hai người con nhỏ.
Rồi tại bao lơn lầu II của hoàng cung, trước sự hiện diện của hàng ngàn dân chúng và tín hữu ở Quảng trường bên dưới, Hoàng thân Albert đã chào mừng Đức Thánh cha.
Diễn văn của Đức Thánh cha
Ngỏ lời trong dịp long trọng này, Đức Thánh cha Lêô bày tỏ vui mừng như người đầu tiên kế nhiệm Thánh Phêrô đến thăm quốc gia này. Ngài nhấn mạnh mối liên kết sâu sắc giữa Monaco với Giáo hội Công giáo và coi đây là một vùng đất mang ơn gọi đặc biệt trong việc thúc đẩy tình huynh đệ và sự gặp gỡ giữa con người.
Monaco, dù nhỏ bé, lại có vai trò quan trọng trong bối cảnh châu Âu và thế giới. Đức Thánh cha nhấn mạnh rằng chính sự “nhỏ bé” này là một hồng ân, vì theo Kinh thánh, những điều nhỏ bé có thể tạo nên lịch sử lớn lao. Trong thời đại mà sự khép kín, ích kỷ và lạm dụng quyền lực đang đe dọa hòa bình, Monaco được mời gọi sử dụng sự giàu có và ảnh hưởng của mình để phục vụ công lý, luật pháp và lợi ích chung.
Ngài cũng đề cập đến tính đa dạng của xã hội Monaco, nơi có sự hiện diện của nhiều người đến từ khắp nơi trên thế giới. Điều này khiến đất nước trở thành một “mô hình nhỏ” của thế giới, nơi mỗi người cần ý thức về trách nhiệm của mình đối với cộng đồng. Những ai sống tại đây, dù là đặc quyền hay bổn phận, đều được kêu gọi suy nghĩ về vai trò của mình trong việc xây dựng một xã hội công bằng hơn.
Đức Thánh cha đặc biệt mời gọi toàn dân Monaco sử dụng các “nén bạc” - tài năng và cơ hội - mà mỗi người nhận được không phải để giữ riêng, nhưng để chia sẻ và phát triển vì lợi ích chung. Ngài nhấn mạnh rằng mọi của cải trong tay chúng ta đều nhắm mang lại ích lợi cho tất cả mọi người, cần được phân phối lại để cải thiện đời sống của tất cả mọi người, đặc biệt là người nghèo. Ngài cũng nhắc lại lời dạy của Chúa Giêsu về việc tìm kiếm Nước Thiên Chúa và công lý trước hết, cũng như việc quan tâm đến những người yếu thế, vì chính nơi họ mà Thiên Chúa hiện diện.
Đức tin Công giáo, vốn là quốc giáo của Monaco, được trình bày như một lời mời gọi xây dựng một thế giới huynh đệ, nơi con người nâng đỡ nhau thay vì áp bức hay chia rẽ. Điều này bao gồm việc bảo vệ sự sống con người trong mọi hoàn cảnh và thúc đẩy “sinh thái toàn diện” - một cách tiếp cận quan tâm đến cả con người và môi trường.
Sau cùng, Đức Thánh cha khuyến khích các tín hữu dựa vào đức tin và giáo huấn xã hội của Giáo hội để đối diện với những thách thức mới của thời đại. Ngài nhấn mạnh rằng chỉ khi suy nghĩ dựa trên chân lý, con người mới có thể tiến bước vững chắc. Bài diễn văn kết thúc bằng lời cầu xin Đức Maria dẫn dắt mọi người đến với Chúa Kitô, nguồn bình an đích thực.
Trực tiếp
