Sau khi gặp Tổng thống Angola, Đức Thánh cha Lêô XIV đã tiến sang sảnh đường chính trong dinh để gặp gỡ các giới chức chính phủ và đại diện các tầng lớp xã hội, tổng cộng là 400 người.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Diễn văn của Đức Thánh cha
Lên tiếng sau lời chào mừng của Tổng thống Angola, Đức Thánh cha đề cập đến một vấn đề chính là phẩm giá con người, niềm hy vọng, công ích, và con đường phát triển công bằng dựa trên đối thoại và liên đới.
Ngài bày tỏ niềm vui khi đến thăm Angola và cảm ơn Tổng thống cùng toàn thể nhân dân vì sự đón tiếp. Ngài đến như một người lữ hành mong nhận ra những dấu chỉ của Thiên Chúa nơi vùng đất này. Đức Thánh cha nhấn mạnh rằng Angola sở hữu những “kho tàng” vô giá, không thể mua bán hay đánh cắp, đặc biệt là niềm vui sâu xa của người dân - một niềm vui vẫn tồn tại dù trải qua đau khổ, thất vọng và thử thách. Đây là sức mạnh nội tâm giúp con người đứng vững, không bị lệ thuộc vào cám dỗ của vật chất.
Đức Thánh cha cảnh báo về thực trạng nhiều nơi trên thế giới, trong đó có châu Phi, bị nhìn nhận như nguồn tài nguyên để khai thác hơn là những cộng đồng cần được tôn trọng. Ngài kêu gọi phá vỡ “chuỗi lợi ích” biến con người và thiên nhiên thành hàng hóa. Đức Thánh cha khẳng định châu Phi là nguồn hy vọng cho thế giới, nơi người trẻ và người nghèo vẫn biết ước mơ, dấn thân và khát vọng xây dựng tương lai. Chính khát vọng này là động lực mạnh mẽ hơn bất kỳ chương trình chính trị nào.
Đức Thánh cha cũng lên án mô hình phát triển khai thác tài nguyên một cách vô trách nhiệm, gây ra đau khổ, bất công xã hội và tổn hại môi trường. Đồng thời, ngài nhắc lại lời cảnh báo của các vị tiền nhiệm về một nền văn minh chạy theo vật chất, tiêu thụ và khoái lạc nhưng thiếu chiều sâu nhân bản. Theo Đức Thánh cha, Angola và châu Phi có thể đóng góp một tầm nhìn khác: tôn trọng sự hài hòa trong đa dạng và đề cao các giá trị truyền thống.
Một điểm quan trọng trong bài diễn văn của Đức Thánh cha là lời kêu gọi vượt qua xung đột. Ngài nhấn mạnh rằng xung đột là điều không thể tránh, nhưng cần được đối diện và biến đổi thành cơ hội xây dựng. Ngài nhắc đến ba cách phản ứng trước xung đột: né tránh, bị cuốn vào, hoặc can đảm vượt qua để biến nó thành cơ hội cho tiến trình mới. Ngài khuyến khích các nhà lãnh đạo không sợ bất đồng, biết lắng nghe các thế hệ, và đặt lợi ích chung lên trên lợi ích phe nhóm.
Cũng trong diễn văn, Đức Thánh cha đề cao vai trò của niềm vui và hy vọng như những sức mạnh xã hội chứ không chỉ là cảm xúc cá nhân. Theo ngài, sự mất hy vọng và chia rẽ là công cụ mà các thế lực tiêu cực sử dụng để kiểm soát con người. Khi con người rơi vào sợ hãi và bi quan, họ dễ bị thao túng, trở nên thụ động và xa rời tinh thần cộng đồng. Ngược lại, niềm vui đích thực - được xem là hoa trái của đời sống tinh thần - giúp con người mở ra với tha nhân, xây dựng các mối tương quan và đóng góp cho xã hội. Ngài nhấn mạnh rằng không có niềm vui thì không có đổi mới, không có đời sống nội tâm thì không có tự do, không có gặp gỡ thì không có chính trị đúng nghĩa, và không có tha nhân thì không có công lý. Đây là những nguyên tắc nền tảng để xây dựng một xã hội lành mạnh.
Đức Thánh cha kêu gọi toàn thể xã hội Angola cùng nhau xây dựng đất nước như một “dự án của hy vọng”. Ngài khẳng định Giáo hội Công giáo mong muốn đóng vai trò như men trong bột, góp phần xây dựng một xã hội công bằng, thoát khỏi sự chi phối của những lợi ích ích kỷ và “niềm vui giả tạo”. Ngài mời gọi mọi người, đặc biệt là những người bị gạt ra bên lề, cùng tham gia vào tiến trình phát triển toàn diện. Đức Thánh cha kết thúc bằng hình ảnh mang tính biểu tượng: chính những gì bị loại bỏ lại có thể trở thành nền tảng cho tương lai, như viên đá bị thợ xây loại bỏ nhưng trở thành đá góc tường. Đây là lời khẳng định niềm hy vọng Kitô giáo, đặt nền tảng nơi con người và phẩm giá của họ, hướng đến một xã hội công bằng, liên đới và bền vững.
Trực tiếp
