Cựu Chủ tịch Ngân hàng Vatican: Sự thiếu khả năng khiến Giáo hội thiệt hại hàng trăm triệu Euro

Ông Jean-Baptiste de Franssu, người từng giữ chức Chủ tịch Hội đồng Giám sát của Viện Giáo Vụ (IOR), quen gọi là Ngân hàng Vatican, trong nhiều năm, cho rằng sự thiếu khả năng là nguyên nhân chính gây ra những khoản thua lỗ tài chính lên tới hàng trăm triệu Euro của Giáo hội Công giáo và Tòa Thánh.

G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA

Trong cuộc phỏng vấn hồi cuối tháng Tư vừa qua dành cho tuần báo Pháp Le Point, ông Franssu nói: “Mỗi năm, Giáo hội mất hàng trăm triệu Euro vì sự thiếu khả năng, quản lý yếu kém và tham vọng quyền lực”.

Ông de Franssu điều hành Ngân hàng Vatican IOR từ năm 2014 đến cuối tháng Tư năm 2026. Dưới sự lãnh đạo của ông, theo bản báo cáo tài chính được công bố hôm thứ Hai, ngày 11 tháng Năm vừa qua, lợi nhuận của Ngân hàng Vatican đã tăng lên 51 triệu Euro.

Những điểm yếu của Giáo hội bị lợi dụng

Ông de Franssu cho biết các trung gian tài chính đã lợi dụng sự yếu kém của các dòng tu và giáo phận, lôi kéo họ vào những thương vụ bất động sản phức tạp và gây thua lỗ. Theo ông, Ngân hàng Vatican hiện đạt được thành công chủ yếu vì “đã bố trí các chuyên gia vào những vị trí mà trước đây từng bị chi phối bởi sự thiếu khả năng”.

Ông ước tính khoản thua lỗ mà Phủ Quốc vụ khanh Tòa Thánh phải gánh chịu vài năm trước, dưới thời Hồng y Angelo Becciu do đầu tư bất động sản tại London vào khoảng từ 100 đến 150 triệu Euro. Theo ông, vụ bê bối chỉ bị phanh phui vì Ngân hàng Vatican đã từ chối bảo lãnh khoản tài trợ bị thổi giá bằng một khoản vay.

“Một vụ bê bối tuyệt đối”

Những tổn thất này phát sinh từ “quản lý yếu kém, các khoản đầu tư thiếu minh bạch và những thao túng tài chính”. Nhà tài chính nhận định: “Đó là tiền của các tín hữu, và đây là một vụ bê bối hoàn toàn”.

Nói về Ngân hàng Vatican, ông de Franssu cho biết dưới triều đại Đức Gioan Phaolô II (1978-2005), IOR từng sử dụng các vali ngoại giao chứa đầy tiền mặt để hỗ trợ Giáo hội tại Ba Lan và sau đó là Cuba, trong cuộc đấu tranh chống lại các chế độ cộng sản cầm quyền. Đó là những hoạt động hợp pháp nhưng bí mật. Tuy nhiên, “giai đoạn thiếu minh bạch đó nay đã chấm dứt hoàn toàn”.

Chỉ còn Ngân hàng Đức (Deutsche Bank) tiếp tục hỗ trợ Vatican

Ông cũng khẳng định rằng hiện nay Viện Giáo Vụ (IOR) không còn là thiên đường thuế hay nơi rửa tiền nữa. Vào năm 2012, cuối triều đại Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI (2005-2013), do uy tín suy giảm nghiêm trọng, tổ chức này “trên thực tế đã bị loại khỏi hệ thống tài chính toàn cầu”. Khi ấy, chỉ còn Ngân hàng Đức (Deutsche Bank) tiếp tục hỗ trợ Tòa Thánh.

Ngày nay, Ngân hàng Vatican hợp tác với hơn 40 ngân hàng và đạt được những đánh giá rất cao trong hệ thống giám sát quốc tế Moneyval.

(KAP 13-5-2026)