Phút Cầu Nguyện, Thứ Tư 19/08/2026: Chuyện vết nứt đầu tiên của tình người (St 4,1-16)

Kính gửi anh Cain
– người anh trưởng của gia đình nhân loại,

Thế kỷ XXI đang cuộn mình trong những máy móc tối tân, nhưng lòng người lại chênh vênh trước bao làn sóng bạo lực. Lật giở chương 4 của sách Sáng thế (St 4,1-16), bước chân tôi khựng lại nơi đồng ruộng thuở hoang sơ. Giữa không gian hoang vu ấy, tôi thấy một mảng đen đau đớn phơi bày vết nứt đầu tiên và sâu sắc nhất trong tương quan giữa người với người. Tôi viết thư này để cùng anh nhìn thẳng vào hành động sai trái của anh năm xưa - một hành động đã mở đường cho dòng chảy hận thù tuôn đổ suốt dòng lịch sử nhân loại.

Anh Cain ơi, anh và Aben là anh em ruột thịt, cùng chung một dòng máu, cùng lớn lên dưới một mái nhà đầy ắp những ký ức của buổi đầu khai sinh. Anh gắn bó với luống cày, bờ đất; còn em của anh lại thân thiết với đàn chiên nơi đồng cỏ. Lẽ ra, sự khác biệt trong công việc phải là sợi dây bổ túc cho nhau, nhưng anh lại để nó biến thành nguồn của cơn bi kịch. Ngày hai anh em cùng dâng lễ vật lên Thiên Chúa, khi lễ vật của Aben được nhậm lời còn của anh thì không, tại sao anh không chọn cách nhìn lại chính mình? Tại sao anh không mở lòng ra để thấu hiểu ý định của Đấng Tối Cao, mà lại chọn để cho ngọn lửa ghen tị và lòng đố kỵ thiêu đốt tâm can?

Kinh Thánh chép lại một chi tiết khiến lòng tôi đau nhói: “Cain giận dữ lắm, nét mặt sa sầm xuống” (St 4,5). Thiên Chúa, người Cha nhân từ, đã thấu suốt bóng tối đang dần nuốt chửng linh hồn anh. Ngài đã ôn tồn cảnh báo anh về con quái vật tội lỗi đang rình rập ngoài cửa, nhắc nhở anh phải chế ngự nó. Nhưng tiếc thay, cái tôi ích kỷ và sự hận thù đã che mờ lý trí của anh. Để rồi, cái ngày đen tối nhất trên đồng ruộng đã đến: anh dẫn em mình ra nơi vắng vẻ, xông vào Aben và tước đi mạng sống (x. St 4,8). Dòng máu của người em vô tội đổ xuống. Khi Thiên Chúa cất tiếng hỏi: “Cain! Aben em ngươi đâu?” Anh lại buông một câu trả lời lạnh lùng, tàn nhẫn đến đáng sợ: “Con không biết. Con là người giữ em con sao?” (St 4,9). Câu hỏi ngược ấy của anh chính là lời khước từ tối hậu tư cách làm anh, khước từ tình nhân loại và bẻ gãy sợi dây liên đới thiêng liêng mà Đấng Tạo Hóa đã đặt để giữa con người với nhau.

Anh Cain thân mến, hành động sai trái của anh năm xưa tưởng chừng đã lùi xa vào miền quá khứ, nhưng khi nhìn vào thực tại thế giới hôm nay, tôi bàng hoàng nhận ra bóng dáng của anh vẫn đang lảng vảng đâu đó. Câu hỏi chối bỏ trách nhiệm: “Con là người giữ em con sao?” vẫn đang được nhân loại lập lại hằng ngày dưới những hình thức tinh vi, hiện đại hơn. Tình người trong thế giới hôm nay dường như đang nguội lạnh, và những cuộc chiến tranh, xung đột vẫn không ngừng leo thang ở mọi cấp độ. Bạo lực ấy tràn ra ngoài xã hội, biến thành những cuộc xung đột sắc tộc, tôn giáo và sự chia rẽ giai tầng sâu sắc. Và ở cấp độ vĩ mô, thế giới hôm nay đang đứng ngồi không yên trước những bóng ma chiến tranh. Máu của biết bao người em “Aben thời hiện đại” vẫn đang đổ xuống trên những mảnh đất bị cày xới bởi bom đạn.

Ý thức được rằng tất cả chúng ta đều là thụ tạo của cùng một Thiên Chúa, mang trong mình hơi thở linh thánh của Ngài, chúng tôi mới có thể tìm lại câu trả lời đích thực cho câu Chúa hỏi anh năm xưa. Vâng, tôi chính là người có trách nhiệm giữ gìn, bảo vệ và yêu thương người anh em của mình. Hòa bình đích thực không phải là sự vắng bóng của tiếng súng, mà là sự hiện diện của tình thương vô điều kiện và sự tôn trọng phẩm giá con người. Chỉ khi từng cá nhân biết hạ vũ khí trong tâm hồn mình xuống, biết ôm lấy những khác biệt trong sự hòa hợp, thì khi ấy, niềm vui của Địa Đàng mới thực sự được tái lập giữa lòng thế giới đầy giông bão.

Lạy Thiên Chúa là Cha nhân từ và là Vua Hòa Bình, con xin dâng lời tạ ơn Cha vì đã dựng nên chúng con làm anh chị em một nhà. Ngang qua câu chuyện buồn của Cain và Aben, xin Cha thương thức tỉnh tâm hồn chúng con trước những bóng tối của lòng ghen tị, đố kỵ và hận thù. Cúi xin Cha ban ơn chữa lành cho thế giới hôm nay, dập tắt các cuộc chiến tranh, xung đột ở mọi cấp độ từ gia đình, xã hội cho đến quốc gia. Xin loại bỏ những nguyên nhân gây chia rẽ, xin ban cho nhân loại một trái tim biết bao dung, tôn trọng và yêu thương nhau chân thành, để chúng con cùng nhau bước đi trên đường lối hòa bình của Cha. Amen.

Minh Thanh