Tổng Giáo phận Bombay: Luật chống cải đạo có thể nhắm vào các hoạt động mục vụ của Kitô giáo

Tổng Giáo phận Mumbai bên Ấn Độ đã bày tỏ “mối quan ngại sâu sắc” trước đạo luật chống cải đạo mới, vì cho rằng đạo luật này có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến các hoạt động của Giáo hội Công giáo tại bang Maharashtra, đồng thời phản ánh xu hướng ngày càng gia tăng trong việc đe dọa các cộng đồng tôn giáo thiểu số - trong đó có các Kitô hữu - tại nhiều nơi ở Ấn Độ.

Phúc Nhạc | RVA

Trong thông báo công bố vào tuần trước, Tòa Tổng Giám mục Tổng Giáo phận khẳng định rằng Giáo hội Công giáo “luôn kiên quyết lên án mọi hình thức cải đạo bằng bạo lực, gian dối, cưỡng ép hoặc dụ dỗ.” Tuy nhiên, kinh nghiệm từ các bang khác cho thấy những đạo luật tương tự “thường được sử dụng để đe dọa các cộng đồng tôn giáo thiểu số hơn là để xử lý những trường hợp vi phạm thực sự.”

Thông cáo viết: “Kinh nghiệm tại các bang khác làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng rằng loại luật này có thể đặt gánh nặng quá mức lên các cộng đồng Kitô giáo, các cặp hôn nhân liên tôn và những người đang thực hiện quyền tự do tuyên xưng, thực hành và truyền bá đức tin - những quyền được Hiến pháp bảo vệ.”

Tuyên bố của Tổng Giáo phận được đưa ra sau khi có thông tin cho biết Tổng thống Ấn Độ Droupadi Murmu đã phê chuẩn Đạo luật Tự do Tôn giáo Maharashtra năm 2026 (Maharashtra Freedom of Religion Act, 2026), mở đường cho đạo luật chính thức có hiệu lực.

Maharashtra là bang đông dân thứ hai của Ấn Độ và sẽ trở thành bang thứ 13 ban hành luật chống cải đạo, với mục tiêu được tuyên bố là ngăn chặn các trường hợp cải đạo do bị cưỡng ép. Tuy nhiên, các nhà phê bình từ lâu cho rằng những đạo luật này cũng được sử dụng để ngăn cản việc tự nguyện cải đạo từ Ấn giáo - tôn giáo chiếm đa số tại Ấn Độ - sang các tôn giáo thiểu số, trong đó có Kitô giáo. Hiện nay, người Kitô hữu chỉ chiếm dưới 1% dân số bang Maharashtra.

Lo ngại về những quy định mơ hồ

Tổng Giáo phận Bombay đặc biệt phản đối việc đạo luật sử dụng những thuật ngữ mơ hồ và quá rộng, cũng như quy định cho phép người thân cùng huyết thống của người mới cải đạo được quyền nộp Đơn tố giác ban đầu (First Information Report - FIR) lên cảnh sát.

Trong hệ thống pháp luật Ấn Độ, FIR là bước đầu tiên và rất quan trọng để khởi động một cuộc điều tra hình sự.

Theo Tổng Giáo phận: “Quy định này làm dấy lên những lo ngại về quyền của một người trưởng thành trong việc tự do đưa ra quyết định theo lương tâm của mình. Đồng thời, nó cũng tạo điều kiện để các gia đình phản đối hôn nhân liên tôn hoặc phản đối quyết định thay đổi tôn giáo của một thành viên có thể lợi dụng pháp luật.”

Ngoài ra, Tổng Giáo phận cảnh báo rằng đạo luật còn trao cho cảnh sát quyền tự động mở cuộc điều tra ngay cả khi chưa có đơn khiếu nại từ người bị ảnh hưởng, điều này có thể dẫn đến việc: giám sát quá mức các buổi cầu nguyện, theo dõi các trường học Công giáo, kiểm tra các bệnh viện, và các trung tâm phục vụ xã hội do các tổ chức tôn giáo thiểu số điều hành.

Nguy cơ đối với chương trình dự tòng OCIA

Ngay từ tháng Ba, khi dự luật được cơ quan lập pháp bang thông qua, các giám mục tại Maharashtra đã cảnh báo rằng đạo luật có thể khiến những người phụ trách Chương trình Khai tâm Kitô giáo cho người trưởng thành (OCIA - Order of Christian Initiation of Adults) đối mặt với nguy cơ bị bỏ tù.

Các giám mục nhấn mạnh rằng chương trình OCIA được xây dựng nhằm tránh hoàn toàn mọi hình thức cải đạo cưỡng ép, đồng thời bảo đảm người trưởng thành chỉ gia nhập Giáo hội Công giáo sau khi đã tự do và đầy đủ hiểu biết.

Tuy nhiên, với cách diễn đạt của đạo luật mới, những người hướng dẫn dự tòng vẫn có thể bị truy tố.

Các giám mục khi đó cảnh báo: “Nếu các thành viên trong gia đình - vốn có thể phản đối quyết định gia nhập Công giáo - lên tiếng phản đối, thì các linh mục và những người tham gia chương trình có nguy cơ bị cáo buộc là cưỡng ép hoặc “tẩy não”, như quy định tại Điều 2(p) của dự luật.”

Các ngài nói thêm: “Trong những trường hợp như vậy, họ có thể phải đối mặt với các hình phạt hết sức nghiêm khắc và không cân xứng, bao gồm mức án tù lên tới bảy năm cùng các khoản tiền phạt rất lớn, mặc dù không hề có bất kỳ hành vi sai trái nào. Điều này trên thực tế hình sự hóa các hoạt động tôn giáo hợp pháp và đặt gánh nặng vô lý lên cả cá nhân lẫn các tổ chức tôn giáo.”

Hoạt động bác ái có thể bị hiểu sai

Trong tuyên bố tuần trước, Tổng Giáo phận Bombay cũng lưu ý rằng cộng đồng Kitô giáo địa phương gần đây đã phải đối mặt với sự gia tăng các hành vi đe dọa nhằm vào các hoạt động giáo dục và phục vụ xã hội của Giáo hội.

Tuyên bố viết: “Có một mối lo ngại thực sự rằng những hoạt động bác ái và mục vụ bình thường có thể bị diễn giải sai thành hành vi dụ dỗ cải đạo, khiến các dòng tu và các cơ sở Kitô giáo phải dành thời gian tự bảo vệ mình trước cảnh sát và tòa án, thay vì tập trung phục vụ những cộng đồng mà họ được thành lập để nâng đỡ.”

Tổng Giáo phận cũng cho biết, tại nhiều bang khác, các đạo luật tương tự đã được sử dụng để sách nhiễu các cộng đồng tôn giáo thiểu số và các cặp vợ chồng trong hôn nhân liên tôn.

Tuyên bố nhấn mạnh: “Ở bình diện rộng hơn, các cộng đồng tôn giáo thiểu số đứng trước nguy cơ một đạo luật vốn được ban hành nhằm ngăn chặn sự cưỡng ép lại bị biến thành công cụ để sách nhiễu, tẩy chay xã hội và kích động các hành động tự phát ngoài pháp luật. Trong hoàn cảnh đó, người bị cáo buộc có thể đã bị xem là có tội trước dư luận xã hội, từ rất lâu trước khi tòa án đưa ra bất kỳ phán quyết nào.”

Kêu gọi bảo vệ quyền của các cộng đồng thiểu số

Kết thúc thông báo, Tổng Giáo phận Bombay kêu gọi chính quyền bang Maharashtra xem xét kỹ lưỡng những tác động của đạo luật đối với các cộng đồng tôn giáo thiểu số và bảo đảm rằng: có những cơ chế bảo vệ đầy đủ, có các định nghĩa pháp lý rõ ràng, và các thủ tục tố tụng thích hợp, để ngăn chặn việc đạo luật bị lạm dụng nhằm chống lại các cộng đồng thiểu số.

(Pillar 1-8-2026)