Phong trào Giới trẻ “Tarumitra” tiếp tục truyền cảm hứng cho việc chăm sóc công trình tạo dựng

Phong trào Giới trẻ “Tarumitra” năm 1988 của một tu sĩ Dòng Tên Ấn Độ tiếp tục truyền cảm hứng cho việc chăm sóc công trình tạo dựng.

Phúc Nhạc | RVA

Trong khi Giáo hội cử hành Mùa Tạo Dựng, thật thích hợp để tưởng nhớ cha Robert Athickal, SJ, một linh mục Dòng Tên từ nhiều thập niên trước đây đã nhìn thấy nhu cầu cấp thiết phải bảo vệ môi trường, khi mối quan tâm về sinh thái chưa trở thành một ưu tiên lớn trên bình diện toàn cầu và Giáo hội. Cái chết của cha vào ngày 19 tháng Bảy năm 2026 đánh dấu sự ra đi của một nhà giáo dục môi trường đầy tinh thần sáng tạo, một vị linh hướng các cuộc tĩnh tâm, một nghệ sĩ và là người sáng lập phong trào Tarumitra; cuộc đời cha gắn bó mật thiết với việc chăm sóc công trình tạo dựng.

Tarumitra, có nghĩa là “Những người bạn của cây”, là một phong trào môi trường dành cho học sinh, do cha Robert khởi xướng tại Patna, bang Bihar, vào năm 1988.

Trong những cuộc thảo luận với các học sinh về cuộc khủng hoảng môi trường ngày càng gia tăng, cha Robert thúc đẩy các em suy nghĩ xem người trẻ có thể làm gì để bảo vệ thiên nhiên. Một cuộc gặp gỡ với sự tham dự của học sinh đến từ 10 trường học đã dẫn đến đề xuất thành lập một tổ chức nhằm thúc đẩy nhận thức sinh thái nơi học sinh và công chúng rộng rãi hơn.

Từ khởi đầu khiêm tốn này, Tarumitra đã phát triển thành một phong trào môi trường đáng kể. Các học sinh tham gia trồng cây, những chiến dịch làm sạch đường phố, các cuộc tuần hành, xây dựng những “vành đai oxy” dọc đường và những nỗ lực chống lại việc sử dụng nhựa quá mức. Nhận thức về môi trường cũng được thúc đẩy thông qua các cuộc thi viết luận, thơ, hội họa và tranh biện. Phong trào khuyến khích người trẻ hiểu mối tương quan giữa các nhu cầu của con người và thế giới tự nhiên, đồng thời sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên một cách có trách nhiệm.

Viễn tưởng của cha Robert vượt xa hoạt động bảo vệ môi trường. Cha mong muốn nuôi dưỡng một ý thức sinh thái bén rễ trong đời sống tâm linh và cảm thức trách nhiệm đối với công trình tạo dựng. Được truyền cảm hứng từ truyền thống Inhã về việc “tìm thấy Thiên Chúa trong mọi sự”, ngài không nhìn thiên nhiên đơn thuần như một tập hợp các nguồn tài nguyên, nhưng như một phần của công trình tạo dựng của Thiên Chúa, mời gọi con người biết kinh ngạc, biết ơn và chăm sóc.

Cách tiếp cận của cha cũng dựa trên quan niệm của Ấn Độ về vasudhaiva kutumbakam, nghĩa là toàn thế giới là một gia đình. Đối với Tarumitra, gia đình này không chỉ bao gồm con người nhưng cả cây cối, thực vật, động vật, chim chóc và toàn thể thế giới tự nhiên rộng lớn hơn. Vì thế, trách nhiệm sinh thái trở thành một phương thế vượt qua những chia rẽ xã hội và văn hóa, đồng thời nhận ra tính liên kết của mọi sự sống.

Công việc của Phong trào Tarumitra cũng thúc đẩy phát triển bền vững, bảo tồn, tái chế và sử dụng có trách nhiệm đất đai, rừng và các nguồn tài nguyên thiên nhiên khác. Phong trào tìm cách kết hợp tri thức bản địa với giáo dục môi trường, đồng thời khuyến khích học sinh trở thành những người tích cực tham gia bảo vệ môi trường sống xung quanh. Sau này, hoạt động của phong trào đã vượt ra ngoài Ấn Độ; Tarumitra được quốc tế biết đến và được gia nhập Quy chế Tham vấn Đặc biệt với Hội đồng Kinh tế và Xã hội Liên Hiệp Quốc vào năm 2005.

Sự sáng tạo của cha được thể hiện rõ ngay tại khuôn viên Tarumitra. Cha sử dụng nghệ thuật, thiết kế và những vật liệu sẵn có tại địa phương để tạo nên những không gian phản ánh sự đơn sơ và hài hòa với thiên nhiên. Cha Robert được biết đến với khả năng tìm ra những giải pháp thực tế và ít tốn kém, thường sử dụng thứ mà người ta thường gọi là công nghệ jugaad. Những bức tranh, tranh biếm họa, thơ ca và các tác phẩm nghệ thuật khác của ngài cũng là những biểu hiện của cùng một sức sáng tạo đã ghi dấu sứ vụ sinh thái của ngài.

Tuy nhiên, đối với những người từng làm việc gần gũi với cha, đóng góp lớn nhất của cha chính là những con người mà cha đã truyền cảm hứng. Chị Devo Priya Dutta, một điều phối viên của Tarumitra từng làm việc sát cánh với cha Robert, nhớ về ngài như một người cố vấn và hướng dẫn. “Cảm ơn cha vì đã gieo vào con sự nhạy cảm và ý thức sinh thái,” chị viết trong bài tưởng niệm. Chị nhớ lại cách cha khuyến khích những “ý tưởng điên rồ, táo bạo và vượt ra ngoài khuôn khổ” và dạy chị khám phá niềm vui qua những điều đơn sơ.

Dutta cũng mô tả cha Robert là người đã giới thiệu cho chị về linh đạo sinh thái và giúp chị tái khám phá Thiên Chúa qua công trình tạo dựng. Đối với chị, chính Tarumitra vẫn là một trong những món quà lớn nhất mà ngài trao tặng cho thế giới. Chị viết: “Cảm ơn cha vì món quà Tarumitra, ‘Những người bạn của cây’, như một bài học cuộc sống dành cho toàn thế giới. Cha đã, đang và sẽ luôn là guru, người cố vấn, thiên thần hộ thủ và nguồn cảm hứng của con”.

Trong Mùa Tạo Dựng này, cuộc đời cha Robert tiếp tục nhắc nhở Giáo hội rằng sự hoán cải sinh thái bắt đầu từ một sự thay đổi trong cách con người nhìn thế giới. Những hạt giống ngài đã gieo qua Tarumitra và qua sứ vụ của mình vẫn tiếp tục mời gọi mọi người quý chuộng Trái Đất, tôn trọng mọi hình thức sự sống và trở thành những người quản lý có trách nhiệm đối với ngôi nhà chung của chúng ta.

(RVA Sr. Dorothy Adaha, FSP, 21-9-2026)