Đức Hồng y Zuppi thăm các tù binh Ukraina tại Nga và thúc đẩy việc trao đổi tù nhân

Trong chuyến công tác thứ ba tại Moskva, từ ngày 28 đến ngày 30 tháng Chín vừa qua, đặc phái viên của Đức Giáo hoàng, Đức Hồng y Matteo Zuppi đã vào một trại giam và đối thoại với những tù binh Ukraina bị quân đội Nga bắt giữ.

Phúc Nhạc | RVA

Cùng đi với Đức Hồng y có Đức Tổng giám mục Giovanni d’Aniello. Sứ thần Tòa Thánh tại Liên bang Nga, và ông Yuri Viktorovich Ushakov, cố vấn và trợ lý chủ chốt của Tổng thống Vladimir Putin về chính sách đối ngoại.

Trong cuộc viếng thăm các tù nhân, Đức Hồng y Zuppi đã chuyển một sứ điệp gần gũi của Đức Giáo hoàng Lêô XIV và bày tỏ hy vọng họ sẽ sớm được trở về nhà.

Trong ba ngày viếng thăm Nga, Đức Hồng y Đặc phái viên của Đức Giáo hoàng đã trao đổi với các nhà chức trách Nga về việc hồi hương, những người mất tích, trẻ vị thành niên và cuộc khủng hoảng nhân đạo tại thành phố Oleshky đang bị bao vây.

Theo một thông cáo của Bộ Ngoại giao Nga, các nhà chức trách đã đồng ý với “yêu cầu của Vatican”. Chính Đức Hồng y Zuppi cho biết: “Đó là một cuộc gặp rất quan trọng!”.

Tương tự như chuyến đi tại Ukraina hồi tháng Bảy năm nay, khi ở khu vực quanh thành phố Lviv ở miền tây nước này, Đức hồng y đã bước qua những cánh cổng bọc thép của một trại cải tạo giam giữ các quân nhân Nga.

Đức Hồng y Zuppi cũng giải thích rằng ngài đã “có thể trực tiếp nói chuyện với một số người trong số họ để kiểm tra điều kiện giam giữ”. Ngài nói thêm rằng “chúng tôi nhận thấy một mong muốn rất lớn được gặp lại và ôm những người thân yêu của mình; vì vậy tôi hy vọng rằng chuyến thăm này có thể thúc đẩy việc trao đổi tù nhân và dẫn đến những bước phát triển tiếp theo.”

Trong ba năm qua, qua những kênh này đã chuyển qua hàng nghìn tên của tù binh chiến tranh, trẻ em và những người mất tích của cả hai nước. Tất cả những vấn đề này đều đã được đưa vào các cuộc hội đàm chính thức mà Đức Hồng y Zuppi tiến hành tại thủ đô Nga.

Năm vấn đề được thảo luận

Trong cuộc gặp và thảo luận trong hai giờ đồng hồ với ông Yuri Viktorovich Ushakov, hai bên đã đề cập đến 5 hồ sơ:

Trước hết là việc trao đổi tù binh quân sự: một vấn đề được giới lãnh đạo của cả hai quốc gia đặc biệt quan tâm. Đức Hồng y Zuppi và các Tòa Sứ thần đã chuyển tới các thủ đô những danh sách do Kyiv hoặc Moskva cung cấp và góp phần vào việc phóng thích các tù nhân.

Tiếp đó là việc trao đổi dân thường. Ukraina đã đề nghị vấn đề này, do số lượng những người “không phải quân nhân” bị bắt giữ ở phía Ukraina cao hơn rất nhiều so với phía Nga. Tuy nhiên, đây cũng là vấn đề được Moskva quan tâm đối với những thường dân Nga phải di tản do các lực lượng quân sự Ukraina trong cuộc tấn công quân sự của Ukraine tại vùng Kursk của Nga.

Vấn đề thứ ba là “tìm kiếm những người mất tích”, theo thông tin từ Bộ Ngoại giao Nga.

Vấn đề thứ tư là đoàn tụ gia đình và “hồ sơ” trẻ vị thành niên, theo cách diễn đạt của phía Moskva, tức vấn đề liên quan đến những trẻ em đã rơi vào tay hoặc được chuyển đến các vùng lãnh thổ của quốc gia bên kia do chiến tranh.

Cuối cùng là cuộc khủng hoảng nhân đạo đang diễn ra tại một địa điểm nằm dọc tuyến giao tranh: Oleshky, thành phố thuộc vùng Kherson, nằm bên bờ sông Dnepr, hiện do Nga chiếm đóng và đang nằm dưới hỏa lực chéo của hai lực lượng quân sự, nơi người dân đang ở trong tình trạng hết sức khốn khó.

Theo phiên bản thông tin của Moskva được trình bày với Đức Hồng y, “dân thường đã bị binh sĩ Kyiv bắt làm con tin”, trong khi các lực lượng này đang “ngăn chặn mọi nỗ lực đưa thực phẩm và thuốc men vào hoặc sơ tán những thường dân còn lại.”

Về phía Đức Hồng y Zuppi, ngài đã đề nghị thiết lập một hành lang nhân đạo để cho phép người dân rời khỏi khu vực. Đặc phái viên của Đức Giáo hoàng nói: “Cần đánh giá tất cả những giải pháp có thể - để có thể giúp đưa tất cả mọi người đến nơi an toàn nhiều nhất có thể, đặc biệt là trẻ em.”

Đối thoại về tù nhân và thường dân

Cuộc gặp giữa Đức Hồng y Zuppi và bà Yana Lantratova, Ủy viên về quyền con người của Liên bang Nga, người nhậm chức từ tháng Năm vừa qua, cũng có nhiều nội dung.

Trọng tâm là việc phóng thích các tù nhân. Đức Hồng y Chủ tịch Hội đồng Giám mục Ý nhấn mạnh rằng việc này cũng đòi hỏi phải xem xét “tất cả những tình huống khác nhau cần trao đổi thông tin”. Một số trường hợp được giải quyết trực tiếp giữa các bên, trong khi những trường hợp khác có sự đóng góp của các kênh của Tòa Thánh.

Trong một thông cáo, bà Lantratova cảm ơn Đức Hồng y Chủ tịch Hội đồng Giám mục Ý “vì cách tiếp cận mang tính xây dựng” và xác nhận rằng có “đối thoại trực tiếp với Thanh tra viên Ukraina về vấn đề này cũng như những vấn đề khác.”

Điều này cho thấy sự tồn tại của một “đường dây đỏ” giữa hai thủ đô, ít nhất trên phương diện nhân đạo, được duy trì nhờ những nỗ lực của Vatican.

Bà Lantratova nói thêm: “Ngoài ra, chúng tôi đã đặc biệt thảo luận về vấn đề hồi hương thường dân. Đằng sau mỗi vấn đề như thế này là những con người thực sự đang cần sự giúp đỡ của chúng ta.”

Vấn đề đoàn tụ trẻ em với gia đình

Bà Maria Lvova-Belova, Ủy viên Nga về quyền trẻ em, đã cám ơn Đức Hồng y Zuppi vì “sự quan tâm được dành cho vấn đề này” và “sự sẵn sàng tiếp tục đối thoại”. Bà nói: “Một trong những vấn đề then chốt là đoàn tụ gia đình, một nhiệm vụ mà chúng tôi đang thực hiện theo ủy nhiệm của Tổng thống Putin.”

Sau đó bà đưa ra một số số liệu: “Trong bốn năm qua, với sự hỗ trợ của chúng tôi, 32 trẻ em thuộc 24 gia đình đã được đoàn tụ với những người thân yêu tại Nga, trong khi 145 trẻ em thuộc 118 gia đình khác đã tìm lại được người thân của mình tại Ukraina và các nước thứ ba. Chúng tôi hành động dựa trên tất cả những thông tin mà chúng tôi nhận được.”

Chính Đức Hồng y Zuppi nhận xét: “Ngay cả trong trường hợp này, cần tăng cường việc liên lạc và trao đổi thông tin để bảo đảm rằng các em có thể trở về với gia đình.”

(Avvenire 1-10-2026)