Đức Hồng y Gerhard Ludwig Müller, người Đức, nguyên Tổng trưởng Bộ Giáo lý Đức tin, đã gọi Huynh đoàn Linh mục Thánh Piô X là “siêu Tin lành” (super-Protestant).
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Trong thời gian qua, Huynh đoàn này đã thông báo rằng thứ Tư, ngày 01 tháng Bảy tới đây, sẽ truyền chức cho bốn tân giám mục nhằm tiếp tục truyền chức linh mục theo nghi thức phụng vụ truyền thống. Các giám mục mới cũng sẽ đi khắp thế giới để ban Bí tích Thêm sức theo nghi lễ tiền công đồng chung Vatican II.
Trước thái độ cố hữu trên đây của Huynh đoàn, Đức Hồng y Müller đã tuyên bố trong cuộc phỏng vấn với Đài truyền hình Lời Vĩnh Cửu (EWTN News in Depht) ở Mỹ rằng: “Huynh đoàn Thánh Piô X không hiểu được tầm quan trọng của chức vụ giám mục như là nguyên lý sự hiệp nhất!” Theo Đức Hồng y, việc tấn phong giám mục trái với ý muốn của Đức Giáo hoàng sẽ dẫn đến tình trạng ly giáo. Ngài cũng nhấn mạnh rằng việc từ chối Đức Giáo hoàng vốn là nguyên lý hữu hình của sự hiệp nhất trong Giáo hội “không còn là lập trường Công giáo nữa, nhưng là lập trường của Tin lành: Họ muốn trở thành những người Công giáo siêu hạng, nhưng cuối cùng lại trở thành những người siêu Tin lành!”.
Kể từ tháng Tám năm 2025, ngay sau khi Đức Giáo hoàng Lêô XIV đắc cử, Huynh đoàn Thánh Piô X đã xin được yết kiến Đức Thánh cha với hy vọng nhận được sự chấp thuận của ngài để tấn phong các giám mục mới. Tuy nhiên, cho đến nay, mặc dù đã nhiều lần thỉnh cầu, cuộc gặp vẫn chưa diễn ra. Tháng Hai vừa qua, cuộc trao đổi của họ với Đức Hồng y Víctor Manuel Fernández, Tổng trưởng Bộ Giáo lý Đức tin, vẫn không đạt được bất kỳ bước đột phá nào.
Lúc ấy, Bề trên Tổng quyền của Huynh đoàn, là cha Davide Pagliarani, đã viết cho Đức Hồng y Fernández: “Cả hai chúng ta đều biết trước rằng không thể đạt được một thỏa thuận ở cấp độ tín lý, đặc biệt liên quan đến những định hướng nền tảng được thực hiện kể từ Công đồng Vatican chung II. Sự phản đối của Huynh đoàn không chỉ là sự khác biệt quan điểm đơn thuần, nhưng là một xung đột thực sự về lương tâm, phát sinh từ điều mà chúng tôi nhận thấy là sự đoạn tuyệt với truyền thống của Giáo hội. Vấn đề khó khăn này còn trở nên phức tạp hơn do những thay đổi về tín lý và mục vụ trong các triều đại giáo hoàng gần đây.”
Và Đức Hồng y Müller lập luận rằng: “Bất cứ ai từ chối Đức Giáo hoàng là Đấng kế vị Thánh Phêrô và là nguyên lý hữu hình của sự hiệp nhất Giáo hội phải hiểu rằng việc tấn phong giám mục không có phép của Đức Giáo hoàng hoặc trái với ý muốn của ngài, là một hành vi khiến người đó tự tách mình khỏi sự hiệp thông trọn vẹn với Giáo hội Công giáo.”
Biện minh của Huynh đoàn
Huynh đoàn Thánh Piô X biện minh cho việc tấn phong giám mục sắp tới bằng cách viện dẫn tình trạng khủng hoảng trong Giáo hội. Huynh đoàn chỉ ra, trong số những điều khác, các cách giải thích sai lạc về giáo huấn liên quan đến tự do tôn giáo, đại kết Kitô và tương quan với các tôn giáo khác sau Công đồng Vatican II. Huynh đoàn cũng nhấn mạnh rằng từ triều đại của Đức Giáo hoàng Phanxicô, các linh mục không còn được hoàn toàn tự do cử hành thánh lễ theo phụng vụ truyền thống vốn có nguồn gốc từ lâu đời của Giáo hội.
Đáp lại, Đức Hồng y Müller nói: “Họ muốn trở thành những người giải thích đức tin Công giáo tốt nhất, giỏi hơn cả Đức Giáo hoàng và toàn thể các giám mục đang hiệp thông với ngài. Họ cần phải tôn trọng không những cuộc đối thoại về sự hiệp nhất của Giáo hội, nhưng trước hết là chính nguyên lý của đức tin Công giáo.”
Gợi lại vị sáng lập Huynh đoàn là Đức Tổng giám mục Marcel Lefebvre - người trước Công đồng Vatican II từng là Đại diện Tông tòa và là một trong những nhà truyền giáo quan trọng nhất tại châu Phi nói tiếng Pháp - Đức Hồng y Müller nhắc lại rằng các Đức Giáo hoàng kế tiếp đã nhiều lần đối thoại với Đức Tổng giám mục và dành cho vị Tổng giám mục này những “lời mời hết sức trọng thị”. Tuy nhiên, Huynh đoàn vẫn “không tái hiệp thông trọn vẹn với Giáo hội Công giáo.
Đức Giáo hoàng Lêô XIV rất cởi mở và bén rễ sâu sắc trong thần học của Thánh Augustinô, vị đại bảo vệ sự hiệp nhất của Giáo hội trong cuộc tranh luận với phái Đônatô (Donatists). Quý vị nên rút ra bài học từ lịch sử của phong trào Đônatô. Họ đã biến mất khỏi dòng lịch sử và gây nên những tổn hại to lớn cho Giáo hội Công giáo, đặc biệt tại Bắc Phi, nơi mà ngày nay hầu như không còn sự hiện diện đáng kể của người Công giáo.”
Đức Hồng y Müller cũng cho biết hiện nay ngài “không thấy có cơ hội nào để họ hoán cải và Đức Hồng y nói: “Tôi tin rằng Đức Giáo hoàng Piô X là một vị đại thánh trên thiên quốc và đang cầu nguyện cho sự hoán cải của những người lạm dụng danh xưng của Người. Đức Piô X đã chiến đấu chống chủ nghĩa tân thời và những cách giải thích sai lạc về đức tin Công giáo. Nhưng với tư cách Giáo hoàng, trước hết người là người gìn giữ sự hiệp nhất của Giáo hội, cũng như vị kế nhiệm hợp pháp của ngài là Đức Giáo hoàng Lêô XIV.”
Để tránh việc tấn phong giám mục không có phép của Đức Giáo hoàng, trong bức thư gửi Tòa Thánh hồi tháng Hai năm nay, cha Davide Pagliarani, Bề trên Tổng quyền của Huynh đoàn thánh đã viện dẫn nguyên tắc “đức ái đối với các linh hồn và đối với Giáo hội.” Huynh đoàn nhấn mạnh rằng họ “chỉ xin được tiếp tục thực hiện điều thiện ích cho các linh hồn mà mình phục vụ qua việc cử hành các bí tích.” Huynh đoàn khẳng định rằng họ không tìm kiếm đặc quyền hay một quy chế giáo luật ngay lập tức, điều vốn không khả thi trong hoàn cảnh hiện nay do còn tồn tại những khác biệt tín lý. Theo Huynh đoàn: “Nhu cầu truyền chức linh mục là một đòi hỏi cụ thể và cấp bách, không thể thiếu để bảo tồn truyền thống nhằm phục vụ Giáo hội Công giáo.”
Cha Pagliarani cũng lập luận rằng trong những năm gần đây, Đức Giáo hoàng Phanxicô và Tòa Thánh đã nhiều lần nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “lắng nghe” và lưu tâm đến những hoàn cảnh cụ thể cũng như phức tạp. Theo vị linh mục này, giáo luật cần được áp dụng theo tinh thần mục vụ, linh hoạt và khôn ngoan, chứ không chỉ theo các khuôn mẫu pháp lý cứng nhắc. Huynh đoàn Thánh Piô X vẫn tự xem mình là một phần của Giáo hội Công giáo và vẫn cầu nguyện cho Đức Giáo hoàng đương nhiệm trong Kinh nguyện Thánh Thể, điều phân biệt họ với các nhóm trống ngôi giáo hoàng (sedevacantist). Tuy nhiên, Huynh đoàn đồng thời bác bỏ nhiều thay đổi trong Giáo hội ngày nay mà họ cho là đi ngược với Thánh Truyền. Lập trường này đã gây căng thẳng với Tòa Thánh trong nhiều năm. Nếu xảy ra một sự đoạn tuyệt chính thức trong sự hiệp nhất, đó sẽ là một biến cố chưa từng có: lần đầu tiên một nhóm vẫn cầu nguyện cho Đức Giáo hoàng trong Kinh nguyện Thánh Thể lại bị chính thức nhìn nhận là ở ngoài sự hiệp nhất của Giáo hội. Huynh đoàn cũng đã bác bỏ đề nghị tiếp tục đối thoại của Vatican vào tháng Hai. Cha Pagliarani cho rằng Rôma chỉ đề nghị nối lại các cuộc đàm phán sau khi Huynh đoàn công bố kế hoạch tấn phong giám mục; theo ngài, điều đó khiến lời đề nghị đối thoại có vẻ quá muộn và mang tính điều kiện. Vatican yêu cầu Huynh đoàn đình chỉ kế hoạch tấn phong giám mục như điều kiện để bắt đầu các cuộc thương thảo. Tuy nhiên, cha Pagliarani đáp lại rằng ngài hoan nghênh chính khả năng có một cuộc đối thoại tín lý, đồng thời khẳng định mình đã từng đề xuất điều này trước đây, nhưng khi ấy Tòa Thánh không tỏ ra quan tâm. Hôm thứ Tư, ngày 24 tháng Sáu vừa qua, bằng việc công bố một bản tuyên bố toàn diện về đức tin Công giáo, Huynh đoàn Thánh Piô X bày tỏ hy vọng rằng văn kiện này sẽ trở thành nền tảng cho những cuộc thảo luận cởi mở trong tương lai với Tòa Thánh, “trong bầu khí bình an, tình huynh đệ và bác ái.”
(Ekai.pl, CNA Deutsch 27-6-2026)
Trực tiếp
