“Thay mặt cho Liên Hội đồng Giám mục châu Phi và Madagascar, gọi tắt là SECAM, chúng tôi muốn bày tỏ tình liên đới huynh đệ và sự gần gũi trong lời cầu nguyện với Hội đồng Giám mục Zambia (ZCCB) và đặc biệt với Đức cha Alick Banda, Tổng Giám mục Giáo phận thủ đô Lusaka, trong thời điểm khó khăn này đối với đời sống Giáo hội tại Zambia.”
Phúc Nhạc | RVA
Đó là lời liên đới của các giám mục châu Phi quy tụ trong SECAM đối với các vị đồng nhiệm Zambia và đặc biệt là Đức Tổng giám mục Alick Banda, Tổng giám mục Lusaka, người đã bị Nhà nước bắt vào cuối tháng Chín vừa rồi.
Thông cáo của tổ chức SECAM có đoạn viết: “Chúng tôi đã biết được với sự quan ngại sâu sắc về những diễn biến gần đây liên quan đến Đức Tổng giám mục Banda, sau khi ngài được Ủy ban Chống Ma túy Zambia (Drug Enforcement Commission - DEC) của Nhà nước triệu tập vào ngày 28 tháng Chín năm 2026, trong khuôn khổ một cuộc điều tra đang được tiến hành”, tuyên bố được đưa ra ngày 01 tháng Mười cho biết.
Ngày 28 tháng Chín, Đức Tổng giám mục Banda đã bị Ủy ban Chống Ma túy Zambia (Drug Enforcement Commission - DEC) bắt giữ và truy tố vì sở hữu một chiếc Toyota Hilux được cho là có nguồn gốc bất hợp pháp. Theo DEC, cơ quan cũng phụ trách các vụ việc liên quan đến rửa tiền và tội phạm tài chính, có “cơ sở nghi ngờ xác đáng rằng chiếc Toyota Hilux đã được Cơ quan Thuế Zambia (Zambia Revenue Authority) cấp hoặc chuyển giao một cách bất hợp pháp”.
Đức Tổng giám mục Banda tuyên bố không nhận tội trước tòa án Lusaka và được tại ngoại với số tiền bảo lãnh 80.000 kwacha (khoảng 3.600 Euro), sau khi trải qua một đêm bị tạm giữ.
Tin tức về việc vị Tổng giám mục của họ bị bắt đã thúc đẩy các tín hữu tập trung cầu nguyện tại nhà thờ chính tòa Lusaka.
Việc bắt giữ Đức Tổng giám mục Banda được đặt trong mối liên hệ với việc bắt giữ một số nhân vật thuộc phe đối lập, bị bắt sau cuộc bầu cử ngày 13 tháng Tám mới đây, trong đó có ứng cử viên chủ chốt của phe đối lập, Brian Mundubile. Ngày hôm sau cuộc bỏ phiếu, 11 người đã bị bắt trong một cuộc đột kích của lực lượng an ninh vào nhà ông Mundubile. Trong chiến dịch này, cựu Bộ trưởng Mutotwe Kafwaya đã bị bắn chết.
Các giám mục Zambia đã triệu tập một phiên họp toàn thể bất thường của Hội đồng Giám mục vào ngày 29 tháng Chín, dưới sự chủ tọa của Đức Tổng giám mục Ignatius Chama, Tổng giám mục Kasama. Trong thông cáo cuối cùng, các giám mục viết:
“Nếu nền móng bị phá hủy, người công chính còn làm được gì?” (Thánh vịnh 11,3) Qua đó, các vị cảnh báo rằng những trụ cột dân chủ của đất nước đang sụp đổ dưới sức nặng của sự phân cực chính trị, những hành vi đe dọa và các vụ bắt giữ tùy tiện.
Các giám mục liên kết tình trạng căng thẳng ngày càng gia tăng với cuộc tổng tuyển cử gây tranh cãi ngày 13 tháng Tám, mà theo nhận định của các giám mục, đã làm suy giảm niềm tin của công chúng vào các thể chế dân chủ. Các ngài khẳng định: “Niềm tin của người dân vào các cuộc bầu cử là yếu tố nền tảng đối với tính chính danh và sự ổn định của các thể chế dân chủ.”
Thông cáo liệt kê một loạt mối quan ngại, gồm: việc lợi dụng các căn tính bộ tộc cho mục đích chính trị; việc thu hẹp không gian dành cho tự do ngôn luận; các hành vi sách nhiễu nhằm vào các đảng phái đối lập; và sự suy yếu của nhà nước pháp quyền.
(L.M.) (Fides, 2/10/2026)
Trực tiếp
