Nữ tu đoạt giải Ramon Magsaysay qua đời ở tuổi 85
Giáo hội Công giáo và người dân Philippines đang thương tiếc sự ra đi của nữ tu Eva Fidela Maamo, một nữ tu và bác sĩ phẫu thuật, người từng đoạt giải Ramon Magsaysay năm 1997 (được xem là “Nobel châu Á”). Nữ tu đã dành cả cuộc đời để phục vụ người nghèo và qua đời ngày 14 tháng Tư ở tuổi 85.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Là một nhà truyền giáo không mệt mỏi, quan tâm đến những tầng lớp yếu thế và bị gạt ra bên lề xã hội, vị nữ tu này rất nổi tiếng trong nước, không chỉ trong cộng đồng Giáo hội.
Nhắc lại việc trao giải và hoạt động của nữ tu, Ban tổ chức giải Magsaysay nhấn mạnh trong một thông báo rằng “quốc gia đang thương tiếc sự ra đi của nữ tu, ghi nhận một cuộc đời tận hiến cho việc phục vụ người nghèo.”
Theo Quỹ giải thưởng này - một trong những giải uy tín nhất châu lục - nữ tu là một “tấm gương phi thường trong việc mang đến trợ giúp nhân đạo và chăm sóc y tế cho những người Philippines nghèo nhất.”
“Năm 1986, chị thành lập Quỹ Sứ vụ Đức Mẹ Hòa Bình. Chị thiết lập các phòng khám miễn phí tại mười khu ổ chuột, nuôi dưỡng trẻ em suy dinh dưỡng, tạo nơi trú ẩn cho trẻ đường phố và phụ nữ bị bạo hành, đồng thời khởi xướng các chương trình sinh kế giúp khôi phục phẩm giá cho những người dễ bị tổn thương nhất. Các sứ vụ y khoa - phẫu thuật của chị”, thông báo tiếp tục cho biết, “đã đưa các bác sĩ, y tá và nha sĩ tình nguyện đến những cộng đồng xa xôi trên khắp đất nước. Họ đã chữa trị miễn phí cho hàng chục nghìn người.”
Nữ tu Eva, thuộc Dòng Thánh Phaolô thành Chartres. Năm 1974, nữ tu đã tình nguyện giúp thành lập một sứ vụ y tế bên bờ hồ Sebu tại Mindanao, miền nam Philippines, nhằm hỗ trợ các cộng đồng bản địa như người Tèboli, Manobo và các nhóm dân tộc miền núi khác. Dù thiếu thốn nghiêm trọng vật tư y tế ở vùng nông thôn, chị đã làm nên những “phép màu” nhờ sự ứng biến: phẫu thuật dưới ánh đèn pin và dùng nước dừa thay cho dung dịch truyền.
Từ những năm 1980, chị điều hành các phòng khám miễn phí tại mười khu ổ chuột ở Manila, cung cấp bữa ăn dinh dưỡng hằng ngày cho trẻ em suy dinh dưỡng và thành lập một bệnh viện từ thiện cho người nghèo. Thông qua Sứ vụ Đức Mẹ Hòa Bình, nữ tu đã hỗ trợ các cộng đồng khó khăn trên khắp thủ đô của Philippines.
Ngoài ra, nữ tu còn khởi xướng các chương trình sinh kế và tín dụng vi mô để giúp người nghèo chuyển từ ăn xin sang lao động. Trong các mái ấm của sứ vụ, trẻ đường phố và phụ nữ bị bạo hành tìm được nơi trú ẩn an toàn. Nhờ chương trình học bổng, hàng trăm thanh niên nghèo đã có cơ hội đến trường.
Nữ tu có một tinh thần kiên cường, lãnh đạo bằng hành động hơn là lời nói, và truyền cảm hứng cho các tình nguyện viên chấp nhận những sứ vụ dài ngày, gian khổ ở vùng nông thôn. Những người từng cộng tác với nữ tu kể rằng họ có thể thực hiện các ca phẫu thuật kéo dài đơn giản vì “sơ Eva vẫn tiếp tục tiến lên.” “Qua một cuộc đời hoàn toàn dành cho “những người bé nhỏ nhất trong các anh em của chị,” nữ tu Eva đã chứng minh rằng lòng trắc ẩn, khi được thực thi một cách cụ thể và can đảm, chính là một hình thức xây dựng quốc gia.”
Nữ tu Eva sinh ngày 17 tháng Chín năm 1940 tại Liloan, tỉnh Nam Leyte. Chị học tại Trường Khoa Y Velez ở Cebu và hành nghề tại phòng khám gia đình ở Liloan. Khi một loạt trận động đất và lũ lụt xảy ra vào đầu thập niên 1990, chị đã dẫn đầu các đội y tế đến những vùng bị tàn phá. Sau vụ phun trào núi Pinatubo năm 1991 tại Luzon, chị khởi xướng một dự án tái định cư toàn diện để giúp hàng trăm người Aeta bị mất nhà cửa tái lập cuộc sống.
Ngoài ra, mỗi năm bốn lần, chị dẫn các đoàn y tế kéo dài một tuần đến những vùng xa xôi trong toàn quần đảo. Trong nhiều năm, khoảng 40.000 bệnh nhân nghèo đã được chữa trị bởi các bác sĩ, y tá và nha sĩ tình nguyện của chị. Trong những sứ vụ tương tự, chị và các bác sĩ phẫu thuật Philippines đã cắt bỏ khối u, sửa chữa hở hàm ếch, mổ đục thủy tinh thể và điều trị nhiều bệnh khác trong hàng nghìn ca phẫu thuật miễn phí, làm việc từ bình minh đến hoàng hôn trong các phòng mổ dã chiến.
Được truyền cảm hứng từ lời dạy của Chúa Giêsu về việc chăm sóc “những người bé nhỏ nhất trong anh em Ta”, chị đã hiến mình cho nhu cầu của người nghèo, thể hiện trọn vẹn giá trị của lòng thương xót Kitô giáo. Chị thường nói rằng, đối với mình, “làm việc với người nghèo là một niềm vui.”
(Asia News 17-4-2026)