Trong bài phát biểu hôm 23 tháng Hai vừa qua, Sứ thần Tòa Thánh tại Đức, Đức Tổng giám mục Nikola Eterovic, cảnh giác trước nguy cơ chia rẽ tại nước này do các chủ trương cải tổ gây ra.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Đức Tổng giám mục Eterovic, người Croát, đã tròn 75 tuổi hồi tháng Giêng vừa qua, nên có thể đây là lần chót ngài lên tiếng tại khóa họp toàn thể của Hội đồng Giám mục Đức, khai diễn hôm thứ Hai vừa qua và kéo dài đến thứ Năm, ngày 26 tháng Hai này.
Trong bài phát biểu được Hội đồng Giám mục Đức công bố cùng ngày 23 tháng Hai, Đức Sứ thần Tòa Thánh nhấn mạnh rằng đức ái Kitô giáo phải thấm nhuần toàn bộ đời sống Kitô, bắt đầu từ các mối tương quan giữa các thành viên trong Giáo hội Công giáo. Ngài nói: “Đức ái không đòi hỏi sự đồng nhất trong tư tưởng và hành động, nhưng là sự hiệp nhất trong sự đa dạng hợp pháp: của thần học, linh đạo, các nghi thức phụng vụ và kinh nghiệm mục vụ”.
Đức Sứ thần Tòa Thánh nêu ví dụ về “nhân vật gây tranh cãi” là đồng hương của mình, Đức Tổng giám mục Dalmatia Marcantonio de Dominis hồi thế kỷ XVI và XVII (1560-1624), để cho thấy rằng “thiện chí thực hiện cải tổ Giáo hội, và ngay cả việc sử dụng những công thức tự thân là hợp lệ”, đôi khi vẫn có thể dẫn đến “chia rẽ và thậm chí ly giáo”. “Để tránh những hậu quả bi thảm như vậy, cần phải sống các nhân đức đối thần là đức tin, đức cậy và đức mến, đồng thời bám rễ vững chắc trong Giáo hội Duy nhất, Thánh thiện, Công giáo và Tông truyền.” Người bảo đảm cho sự hiệp nhất trong đức mến ấy chính là Đức Giáo hoàng.
Nhắc đến một nhân vật bị kết án lạc giáo trong lịch sử Croát, Đức Sứ thần giải thích lập luận của mình dựa trên câu Latinh: “In necessariis unitas, in dubiis libertas, in omnibus caritas”: “Trong những điều thiết yếu, phải giữ sự hiệp nhất; trong những điều nghi vấn, hãy để tự do; trong mọi sự, hãy thực thi đức ái”. Câu này từng được Đức Giáo hoàng Gioan XXIII (1958-1963) sử dụng trong thông điệp đầu tiên “Ad Petri Cathedram”, Tòa Thánh Phêrô, nhưng theo các sử gia, nguồn gốc của nó được quy về de Dominis.
Đức Sứ thần Tòa Thánh mô tả de Dominis là một nhà thần học, triết gia và học giả nổi tiếng, “cũng được biết đến vì những lập trường cải cách khiến ông xung đột với Tòa Thánh”. Giáo huấn của ông đã bị lên án, “và ông đã có một kết cục bi thảm”. Trong chú thích, Đức Tổng giám mục Eterovic cho biết sau khi qua đời trong thời gian bị giam tại Lâu đài Thiên Thần, gần Vatican (Castel Sant’Angelo), de Dominis vẫn bị Pháp Tòa Điều Tra kết án thiêu xác và chịu hình phạt damnatio memoriae (kết án xóa bỏ ký ức), và thi hài ông đã bị hỏa thiêu tại quảng trường Campo de’ Fiori.
Phần lớn bài phát biểu của Sứ thần không mang tính đối đầu Giáo hội - chính trị. Ngài nhấn mạnh rằng đức ái không phải là suy tư lý thuyết, nhưng là thái độ cụ thể của các môn đệ Chúa Kitô. Trong suốt lịch sử, đức ái Kitô giáo được thể hiện qua những việc lành dành cho người bệnh, người nghèo, nô lệ, tù nhân, người di cư và người bị bách hại. Thế giới hôm nay đang đối diện với nhiều thách đố lớn về xã hội, chính trị và nhân đạo. “Để có thể đáp lại cách thích hợp, chúng ta hãy nhớ đến thái độ của người Samari nhân hậu”.
Trong những năm gần đây, Đức Sứ thần Eterovic nhiều lần dùng bài phát biểu tại các kỳ Đại hội của Hội đồng Giám mục Đức để nhắc nhở các giám mục Đức về lương tâm của mình trước các nỗ lực cải tổ thuộc “Con đường Công nghị”.
(Katholisch.de 23-2-2026)
Trực tiếp
