Israel: Làn sóng xuất cư của các Kitô hữu Palestine mang quốc tịch Israel đạt mức kỷ lục: hơn 1.000 người bỏ đi trong năm 2025
Hôm 14 tháng Mười Một vừa qua, tại Haifa, Diễn đàn các Kitô hữu tại Thánh Địa (Forum of Christians in the Holy Land) đã công bố kết quả nghiên cứu của hai nhà chuyên gia Ameed Saabneh và Habib Mkhoul, thuộc trung tâm nghiên cứu Mada al-Carmel, về tình trạng di cư của các Kitô hữu Palestine mang quốc tịch Israel.
Phúc Nhạc | RVA
Trong vòng sáu năm, số người rời khỏi đất nước đã tăng hơn gấp đôi, vượt mốc 1.000 người vào năm 2025. Những nguyên nhân chính không xuất phát từ động cơ tôn giáo, nhưng chủ yếu liên quan đến chiến tranh, tội phạm, tình trạng bất an và bất ổn chính trị. Nghiên cứu được xem như một hồi chuông cảnh báo về tương lai của sự hiện diện Kitô giáo tại địa phương.
Ông Wadie Abunassar nhận định: “Đây là một hiện tượng đáng quan ngại”. Không phải đức tin Kitô giáo là nguyên nhân chính thúc đẩy những người Palestine mang quốc tịch Israel rời bỏ quê hương, nhưng là sự đan xen của nhiều yếu tố chính trị, xã hội và an ninh, vốn ngày càng trở nên nghiêm trọng trong những năm gần đây.
Một số số liệu đáng chú ý
Theo nghiên cứu được gửi đến hãng thông tấn SIR của Hội đồng Giám mục Ý, mong muốn di cư của những người Palestine mang quốc tịch Israel đã gia tăng đáng kể sau ngày 07 tháng Mười năm 2023 và cuộc chiến tiếp theo tại Dải Gaza.
Nếu trong giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2022, tỷ lệ những người có ý định di cư dao động từ 14% đến 18%, thì đến năm 2023, con số này đã tăng lên 38%, trước khi giảm xuống còn 22% vào năm 2024.
Trong khi đó, đối với các Kitô hữu Palestine, xu hướng muốn rời khỏi đất nước lại cho thấy sự ổn định đáng chú ý qua thời gian. Khoảng 28% người trẻ cho biết họ muốn di cư ngay từ năm 1990 và năm 2009. Tỷ lệ này vẫn duy trì ở mức 27% vào năm 2019 và 28% vào năm 2024.
Số người thực tế rời khỏi đất nước: 1.023 người trong năm 2025
Đáng chú ý hơn cả là sự thay đổi về số người thực sự di cư. Các số liệu thống kê chính thức của Israel được các nhà nghiên cứu phân tích cho thấy số Kitô hữu di cư đã tăng từ 417 người năm 2019 lên 694 người năm 2022, tiếp tục tăng lên 880 người năm 2024 và đạt 1.023 người vào năm 2025. Đây là con số cao nhất trong toàn bộ giai đoạn được khảo sát. Trong vòng sáu năm, số người rời khỏi đất nước đã tăng hơn 145%. Tình trạng suy giảm cán cân di cư còn đáng lo ngại hơn: Trong giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2025, cộng đồng Kitô hữu đã bị giảm ròng 3.983 người do di cư.
Sau khi tạm thời đảo chiều vào năm 2021, cán cân di cư lại dần chuyển sang mức âm và tiếp tục xấu đi, cho đến khi chạm mức -728 người vào năm 2025. Đây là mức thấp nhất trong toàn bộ thời kỳ được nghiên cứu. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, đối với các Kitô hữu Palestine mang quốc tịch Israel, tồn tại một khác biệt đáng kể giữa mong muốn di cư và khả năng thực tế để thực hiện việc di cư.
Trên thực tế, trình độ học vấn trung bình cao hơn, khả năng sử dụng ngoại ngữ tốt hơn, cùng với sự hiện diện của những mạng lưới gia đình và cộng đồng đã hình thành vững chắc ở nước ngoài, giúp họ thuận lợi hơn trong việc di chuyển quốc tế và dễ dàng hiện thực hóa kế hoạch di cư. Yếu tố này phần nào giải thích tại sao, mặc dù xu hướng muốn di cư nhìn chung vẫn ổn định trong những thập niên gần đây, số người thực tế rời khỏi đất nước lại gia tăng mạnh trong những năm vừa qua.
Nghiên cứu cũng cho thấy nhiều người di cư không xem việc ra đi là sự từ bỏ căn tính dân tộc hay văn hóa của mình, nhưng là một lựa chọn xuất phát từ mong muốn tìm kiếm những điều kiện sống an toàn và ổn định hơn cho bản thân cũng như gia đình.
Những lý do dẫn đến quyết định di cư
Những nguyên nhân dẫn đến quyết định di cư được làm sáng tỏ thông qua 23 cuộc phỏng vấn định tính do các tác giả thực hiện. Nghiên cứu nhận định: “Việc thuộc về một tôn giáo không nổi lên như yếu tố chính hoặc yếu tố độc lập trong quyết định di cư”.
Thay vào đó, những yếu tố có ảnh hưởng lớn hơn là “các điều kiện chính trị, những cuộc chiến tranh gần đây, cùng với tình trạng bạo lực và tội phạm gia tăng trong xã hội Ả Rập tại Israel”.
Trong số những vấn đề được nhắc đến thường xuyên nhất qua lời kể của những người được phỏng vấn có:
- Cảm giác bất an về sự an toàn của bản thân.
- Tình trạng tội phạm gia tăng tại các thành phố của người Ả Rập.
- Bầu không khí căng thẳng do chiến tranh gây ra.
- Nhận thức về việc các không gian dành cho tự do biểu đạt trong đời sống công cộng ngày càng bị thu hẹp.
Một người được phỏng vấn chia sẻ: “Quê hương là nơi có sự an toàn. Nếu quê hương đánh mất sự an toàn, thì nơi ấy không còn là quê hương nữa”.
Những người khác kể rằng họ đã đi đến quyết định ra đi sau nhiều năm sống trong tình trạng bất định và mất niềm tin, vốn ngày càng trầm trọng hơn bởi tình hình chính trị bất ổn và nỗi lo sợ rằng tình hình sẽ tiếp tục xấu đi. Trong số những lời chứng được ghi nhận, cũng có nỗi lo ngại về những cuộc xung đột trong tương lai và khả năng người dân có thể bị buộc phải di dời khỏi nơi cư trú.
Nhìn chung, các nhà nghiên cứu kết luận rằng không thể quy tình trạng di cư này về một nguyên nhân duy nhất. Đây là kết quả của sự tích tụ nhiều yếu tố chính trị, kinh tế, xã hội và tâm lý, khiến niềm tin vào tương lai ngày càng suy yếu.
Những kết quả nghiên cứu cũng được củng cố bởi một bảng khảo sát do nhà giáo dục Rifqa Salim, thành viên của Diễn đàn, trình bày. Khảo sát cho thấy xu hướng sẵn sàng di cư ngày càng gia tăng trong cộng đồng Kitô hữu Ả Rập tại Israel, chủ yếu do tình trạng tội phạm gia tăng và cảm giác bất an kéo theo.
“Một hiện tượng đáng quan ngại”
Khi giới thiệu sáng kiến này, ông Wadie Abunassar giải thích rằng: “Tỷ lệ người Kitô hữu di cư ngày càng tăng, đặc biệt khi so sánh với các nhóm tôn giáo khác, là một điều đáng quan ngại”, đồng thời đòi hỏi phải suy nghĩ về những chiến lược khả thi nhằm củng cố sự hiện diện của các Kitô hữu tại đất nước này.
Đức cựu Thượng phụ Công giáo Latinh ở Jerusalem, Michel Sabbah, cũng có cùng quan điểm. Ngài nhấn mạnh tầm quan trọng của việc các Kitô hữu tiếp tục ở lại quê hương và đóng góp vào công cuộc xây dựng xã hội.
Như vậy, điều khiến các nhà nghiên cứu lo ngại không chỉ là mong muốn ra đi, mà chính là số người thực tế rời khỏi đất nước ngày càng tăng. Theo Diễn đàn các Kitô hữu tại Thánh Địa, xu hướng này có nguy cơ ngày càng ảnh hưởng nghiêm trọng đến quy mô dân số cũng như vai trò của cộng đồng Kitô hữu Palestine tại Israel.
Do đó, nghiên cứu không đơn thuần là một bức tranh phản ánh tình hình nhân khẩu học, nhưng còn là một hồi chuông cảnh báo về tương lai của sự hiện diện Kitô giáo tại địa phương.
(Sir 15-11-2026)
