Đại diện Tòa Thánh tại Liên Hiệp Quốc: Trí tuệ nhân tạo phải phục vụ phẩm giá con người và công ích

Phát biểu tại Hội nghị Lao động Quốc tế Lần thứ 114, Đức Tổng giám mục Ettore Balestrero, Quan sát viên thường trực của Tòa Thánh tại Liên Hiệp Quốc và các tổ chức quốc tế ở Genève, Thụy Sĩ, nhấn mạnh rằng cần phải bảo vệ phẩm giá con người trước những biến đổi do trí tuệ nhân tạo (AI) và nền kinh tế nền tảng mang lại.

G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA

Theo Đức Tổng giám mục, sự phát triển nhanh chóng của các nền tảng số đã làm thay đổi sâu sắc thế giới lao động. Một mặt, chúng tạo ra nhiều cơ hội việc làm mới; mặt khác, chúng cũng khiến nhiều người lao động phải đối mặt với những hình thức vô hình mới của sự bóc lột và gạt ra bên lề xã hội.

Bảo vệ phẩm giá con người và phẩm giá lao động

Đức Tổng giám mục Balestrero cho rằng các cuộc thảo luận về nền kinh tế nền tảng phải được đặt trên nền tảng của phẩm giá con người do Thiên Chúa ban tặng và phẩm giá của lao động.

Trích dẫn sứ điệp của Đức Thánh cha Lêô XIV, nhân Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội Lần thứ 60, Đức Tổng giám mục nhấn mạnh: “Thách đố không phải là công nghệ, nhưng là nhân học.” Nói cách khác, vấn đề cốt lõi không nằm ở công nghệ nhưng ở cách con người sử dụng và định hướng nó.

Tránh tạo ra những bất bình đẳng mới

Liên quan đến các vấn đề đạo đức, Đức Tổng giám mục nhắc đến thông điệp mới của Đức Lêô XIV là Magnifica Humanitas, Nhân loại kỳ diệu, theo đó, khi quyền lực tập trung trong tay một số ít người, nó dễ trở nên thiếu minh bạch và thoát khỏi sự kiểm soát của xã hội. Điều này có thể dẫn đến những mô hình phát triển méo mó, làm phát sinh các hình thức lệ thuộc, loại trừ, thao túng và bất bình đẳng mới. Vì thế, ngài kêu gọi xây dựng các hình thức hợp tác dựa trên việc tôn trọng công ích.

Sự phát triển phải phục vụ công ích

Một vấn đề đáng lo ngại khác là quyền lực ngày càng lớn của các nền tảng số trong việc quyết định ai được tiếp cận cơ hội việc làm. Theo Đức Tổng giám mục Balestrero: “Điều đó có nghĩa là người lao động có thể phải trả tiền để được tiếp cận cơ hội việc làm.”

Theo ngài, đây là sự đảo ngược nguyên tắc căn bản rằng người lao động không bao giờ phải trả tiền chỉ để có được một công việc. Ngài kết luận rằng điều cấp thiết hiện nay là các chính phủ, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội cần cùng nhau tìm cách giảm thiểu những tác động tiêu cực của các nền tảng kinh tế mới, đồng thời bảo đảm rằng AI thực sự phục vụ công ích và con người.

(Vatican News 1-6-2026)