“Phàm nhân hỡi, ta mời gọi các ngươi đó,
…
ta sẽ công bố những lời cao quý,
môi ta sẽ thốt lên những điều ngay thẳng.
Miệng ta nói sự thật, môi ta ghê tởm chuyện gian tà.
Mọi lời ta nói ra đều ngay chính,
không có chi sai lạc, chẳng có gì quanh co.
Đối với ai am hiểu, mọi lời của ta đều đứng đắn;
đối với người có được tri thức,
mọi lời của ta đều ngay thẳng.
Hãy đón nhận lời nghiêm huấn của ta,
nó quý hơn cả bạc,
hãy đón nhận tri thức của ta,
nó quý hơn vàng ròng...”
Mùa Chay là hành trình để mỗi Kitô hữu làm mới lại quyết định bước theo Đức Kitô. Trong Sứ điệp Mùa Chay, Đức Thánh Cha đã nhấn mạnh đến ba con đường: “lắng nghe”, “ăn chay” và “cùng nhau.” Khi đặt sứ điệp này bên cạnh những lời mời gọi tha thiết của sách Châm ngôn về Đức Khôn Ngoan (Cn 8,1-11) mà chúng ta vừa nghe, chúng ta tìm thấy một lộ trình tâm linh thôi thúc chúng ta hoán cải ngay từ trong cách tiếp nhận Lời Chúa.
Trước tiên, sách Châm ngôn khắc họa hình ảnh Đức Khôn Ngoan không ẩn mình trong chốn thâm u, nhưng xuất hiện ngay tại “đỉnh cao bên đường phố,” “tại các giao lộ” và “bên cổng dẫn vào thành.” Điều này nhắc nhở chúng ta rằng tiếng gọi của Thiên Chúa không chỉ vang lên trong nhà nguyện tĩnh lặng, mà còn vang dội giữa những lo âu và xao nhãng của cuộc sống hằng ngày.
Đức Thánh Cha dạy rằng Thiên Chúa là Đấng dấn thân, Người luôn chạm đến chúng ta bằng những tư tưởng làm rung động trái tim. Khi Đức Khôn Ngoan kêu to: “Phàm nhân hỡi, ta mời gọi các ngươi đó,” đó chính là lúc Thiên Chúa mời gọi chúng ta đặt mầu nhiệm của Người vào lại tâm điểm đời sống. Mùa Chay bắt đầu khi chúng ta dám dừng lại giữa dòng đời hối hả để nhận ra rằng Lời Chúa đang mời gọi mình ở mọi nẻo đường của thực tại.
Tiếp theo, Đức Thánh Cha khẳng định: “Sự sẵn sàng lắng nghe là dấu chỉ đầu tiên thể hiện ước muốn bước vào tương quan với người khác.” Trong sách Châm ngôn, Đức Khôn Ngoan mời gọi: “Nghe đây, ta sẽ công bố những lời cao quý.” Việc lắng nghe là một thái độ nội tâm để Lời Chúa chạm đến và biến đổi chúng ta. Lắng nghe trong Mùa Chay mang hai chiều kích không thể tách rời: lắng nghe Thiên Chúa là dành không gian cho Lời Chúa trong phụng vụ và kinh nguyện để nhận ra ý muốn của Người; lắng nghe thực tại là nhận ra tiếng kêu của người nghèo và người bị áp bức. Tiếng nói của Đức Khôn Ngoan trong sách Châm ngôn giúp chúng ta phân định giữa muôn vàn tạp âm của thế giới để nhận ra những điều “ngay thẳng”, “đứng đắn” và “sự thật.”
Nếu lắng nghe là mở lòng ra, thì ăn chay là hành động chuẩn bị để việc lắng nghe ấy trở nên hiệu quả. Sứ điệp Mùa Chay 2026 nêu rõ: “Ăn chay tạo nên một thực hành cụ thể giúp ta sẵn sàng đón nhận Lời Chúa.” Đức Thánh Cha mời gọi một hình thức “ăn chay” rất thực tế đó là giải giới ngôn ngữ. Đức Khôn Ngoan trong sách Châm ngôn khẳng định: “Môi ta sẽ thốt lên những điều ngay thẳng... môi ta ghê tởm chuyện gian tà.” Để có thể nói được lời của sự khôn ngoan, chúng ta phải từ bỏ những xét đoán vội vàng và nói xấu sau lưng; kiêng bớt những lời gây tổn thương cho người khác; học cách cân nhắc lời nói để nuôi dưỡng sự hiền hòa trong gia đình và xã hội. Sức mạnh của cuộc ăn chay phải chạm đến cả lưỡi, để những lời thù hận nhường chỗ cho niềm hy vọng và bình an.
Lời dạy của sách Châm ngôn kết thúc bằng một sự so sánh mạnh mẽ: “Hãy đón nhận lời nghiêm huấn của ta vì nó quý hơn cả bạc... Khôn ngoan của ta đáng quý hơn cả trân châu.” Mùa Chay chính là lúc chúng ta tái xác định giá trị cốt lõi của đời mình. Ước mong rằng mỗi Kitô hữu sẽ tận dụng thời gian hồng phúc này để tai mình trở nên nhạy bén hơn trước Thiên Chúa và những người bé nhỏ. Khi ấy, hành trình hoán cải của chúng ta sẽ thực sự làm cho đức tin tìm lại được sức bật và tâm hồn tìm thấy sự an lạc trong mầu nhiệm Phục Sinh.
Lạy Chúa là nguồn mạch mọi sự Khôn Ngoan, trong Mùa Chay thánh này, xin cho con nghe tiếng Chúa mời gọi con tại mọi “giao lộ” của cuộc đời. Xin cho con biết dành không gian tĩnh lặng để lắng nghe Lời Chúa với tinh thần nhu thuận. Xin mở tai con để con không chỉ nghe tiếng Chúa trong Kinh Thánh, mà còn nghe được tiếng kêu của những người nghèo khổ, những người bị áp bức đang ở ngay bên cạnh con.
Xin Chúa dạy con biết lắng nghe như Chúa, để trái tim con biết rung động trước những nỗi đau của anh chị em và biết dấn thân mở ra con đường cứu độ bằng tình yêu chân thành. Amen.
Nt. Maria Têrêsa Bùi Thị Minh Thuỳ
Trực tiếp
