Trong giai đoạn đỉnh điểm của cuộc xung đột Cristero tại Mexico, chính phủ của Tổng thống Plutarco Elías Calles đã thực thi các điều khoản bài giáo hội nghiêm trọng, dẫn đến việc tịch thu tài sản của Giáo hội và đóng cửa hàng loạt thánh đường. Bối cảnh lịch sử này đã thúc bách nhiều người Công giáo đứng lên kháng cự. Trong số đó có José Luis Sánchez del Río, một thiếu niên sinh năm 1913 tại Sahuayo. Dù chưa đủ tuổi nhập ngũ, José vẫn được nhận vào lực lượng Cristero với vai trò là người mang cờ và thổi kèn hiệu. Ngày 25 tháng 1 năm 1928, trong một trận chiến ác liệt, José bị quân đội chính phủ bắt giữ sau khi nhường ngựa của mình cho vị tướng chỉ huy để ông có thể trốn thoát.
Chính quyền liên bang đã chọn biện pháp giam lỏng José ngay tại nhà thờ giáo xứ quê hương Sahuayo – nơi khi đó đã bị quân đội trưng dụng để làm chuồng nuôi gia cầm và trại giam. Tại đây, cậu phải chứng kiến nơi thánh thiêng bị xúc phạm nhưng vẫn kiên trì dọn dẹp và cầu nguyện. Để tránh áp lực dư luận và bẻ gãy ý chí của tù nhân nhỏ tuổi, người ta liên tục đưa ra các đề nghị thả tự do, cấp học bổng quân sự và tiền bạc. Thậm chí, áp lực còn đến từ Rafael Picazo, người cha đỡ đầu của José và là một quan chức chính quyền địa phương có tầm ảnh hưởng. Dù vậy, José vẫn giữ lập trường kiên định. Từ phòng giam, cậu viết thư gửi về cho mẹ: "Mẹ ơi, xin mẹ đừng khóc. Mẹ con ta sẽ gặp lại nhau. Con rất sung sướng vì được chết vì Chúa Kitô Vua."
Sau khi các nỗ lực ép buộc từ bỏ đức tin đều thất bại, lệnh hành quyết José đã được phê duyệt mà không qua xét xử. Trước khi di lý ra nghĩa trang, lính canh đã dùng dao lột da lòng bàn chân của José. Cậu bị ép tự đi bộ trên con đường đá nhọn hướng về phía huyệt mộ đã đào sẵn. Trên suốt quãng đường đi, các nhân chứng ghi nhận José liên tục cầu nguyện bằng kinh Mân Côi và hát thánh ca kính Đức Mẹ. Tại nghĩa trang, sau khi bị đâm bằng lưỡi lê, lính hành quyết dí súng vào đầu ép cậu hô khẩu hiệu chống lại Giáo hội để được tha mạng. José từ chối, dùng chút sức tàn lấy máu mình vẽ hình cây thánh giá trên mặt đất, áp môi hôn kính và lớn tiếng hô vang: "Viva Cristo Rey! - Chúa Kitô Vua vạn tuế!
Kính thưa quý vị và các bạn thân mến,
Câu chuyện của vị thánh trẻ ấy để lại cho chúng ta một dấu hỏi lớn: Điều gì đã khiến một cậu bé 15 tuổi có thể khước từ vinh hoa, tương lai rộng mở, và cả nỗi đau xé lòng của tình mẫu tử để can đảm đón nhận cái chết đau khổ vì đạo? Câu trả lời thật giản dị: Chỉ vì tình yêu của cậu bé José dành cho Chúa Giêsu – một tình yêu "duy nhất" quy hướng hoàn toàn về Thiên Chúa.
Tình yêu là một thứ gì đó rất đẹp đẽ nhưng trong thực tế cuộc sống, tình yêu bản năng của con người vốn mang đặc tính quy ngã, luôn có xu hướng xoay quanh và hướng về chính mình. Lấy cái tôi làm trung tâm. Tình yêu mang nặng tính chiếm hữu, luôn muốn thu vén, co cụm và giữ chặt mọi sự cho riêng mình và không muốn san sẻ cho những người mình không thích hoặc những người xa lạ. Khi yêu bằng bản năng, chúng ta dễ rơi vào sự ích kỷ, chỉ chấp nhận yêu khi được đáp trả và sẵn sàng thỏa hiệp, lùi bước trước thử thách để bảo vệ ranh giới an toàn của bản thân. Tình yêu quy hướng về mình cuối cùng sẽ trở thành một chiếc lồng chật hẹp, nghèo nàn, tù túng khiến con người sợ hãi sự mất mát và không thể chạm tới sự tự do đích thực.
Ngược lại, tình yêu bắt nguồn từ Thiên Chúa, luôn mở ra và không ngừng quy hướng mọi sự về Ngài. Nguồn mạch thiêng liêng này không làm cho trái tim con người trở nên chai sạn hay lãnh đạm; trái lại, nó giúp chúng ta biết yêu thương tất cả mọi người một cách chân thành và yêu bằng cả trái tim. Vị thánh trẻ đã yêu gia đình, yêu người mẹ hiền bằng một tình cảm sâu thẳm, nhưng ngài luôn hướng tình yêu ấy về sự hiệp nhất trong Thiên Chúa. Đó chính là tình yêu cao cả nhất, thứ tình yêu không chiếm hữu thụ tạo, nhưng đón nhận tất cả để rồi dâng trả lại cho Đấng Tạo Hóa. Chính tình yêu duy nhất này đã làm triển nở và thăng hoa mọi tình cảm nhân loại, biến những mối tương quan mau qua đời này đạt đến sự hiệp nhất trọn vẹn trong Thiên Chúa. Khi dám đặt Thiên Chúa làm trung tâm, mọi tình yêu nhân loại không bị mất đi, nhưng được thánh hóa để trở nên bao la, tự do và kiên vững trước mọi biến thiên của cuộc đời.
Lời Chúa ngày hôm nay nhắc lại cho chúng ta về một tình yêu duy nhất ấy "Chẳng có thần nào ngoài Thiên Chúa độc nhất". Tình yêu duy nhất quy hướng về Chúa không phải là tình yêu buộc phải từ chối, ghét bỏ đồng loại để chỉ yêu một mình Chúa một cách vị kỷ. Trái lại, khi chúng ta nhìn nhận vị trí độc tôn của Thiên Chúa trong căn tính của toàn thể thụ tạo, chúng ta đang đặt mọi sự theo đúng trật tự tạo dựng vốn có. Chính trong tình yêu tinh ròng ấy, chúng ta không còn nhìn tha nhân qua lăng kính của sự chiếm đoạt hay lợi dụng, nhưng nhìn họ như những người anh em cùng chung một gốc rễ sáng tạo. Đồng thời, chúng ta cũng không còn biến tha nhân thành ngẫu tượng để rồi tạo áp lực bắt họ phải hoàn hảo. Chúng ta dễ dàng tha thứ cho những bất toàn của nhau, vì biết rằng chỉ có Chúa mới là Đấng Hoàn Hảo duy nhất. Hơn thế nữa, như Thánh Phaolô cảnh báo, nếu chỉ yêu nhau bằng sự thông thái hay lý lẽ của người đời thì chỉ dẫn đến sự kiêu căng và sòng phẳng. Nhưng khi yêu bằng tình yêu quy hướng về Chúa, chúng ta yêu bằng sự hy sinh, chấp nhận chịu thiệt thòi để nâng đỡ những giới hạn yếu đuối của anh chị em xung quanh mình. Yêu hướng về Chúa là nhận ra mọi tình yêu trên thế gian này chỉ là những dòng sông nhỏ, và chúng ta phải để cho những dòng sông ấy chảy về với đại dương bao la là Thiên Chúa.
Lạy Chúa là Đấng Duy Nhất của lòng trí chúng con, giờ đây, chúng con xin dâng lên Chúa những ý nguyện chân thành nhất của tâm hồn chúng con: Xin Chúa ban cho chúng con một trái tim biết quy hướng mọi tình cảm về Chúa, để chúng con không biến bất kỳ người nào, hay thụ tạo nào thành ngẫu tượng thay thế vị trí độc tôn của Ngài trong cuộc đời chúng con. Xin cho chúng con hiểu rằng, chỉ khi chúng con yêu Chúa trên hết mọi sự, chúng con mới có thể yêu thương gia đình, bạn bè và tha nhân một cách bao dung, trọn vẹn và không vị kỷ. Xin đừng để những xao động, quyến rũ hay những tổn thương của cuộc đời này và làm chúng con lạc mất nguồn mạch tình yêu chân thật là chính Chúa. Amen.
Bích Liễu
Trực tiếp
