Đức Thánh cha Lêô XIV kêu gọi những người thiện chí tránh bi quan trước tình hình khó khăn của thế giới, nhưng hãy đóng góp phần nhỏ bé của mình để góp phần hằng ngày xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Ngài đưa ra lời kêu gọi trên đây trong buổi tiếp kiến sáng ngày 30 tháng Năm vừa qua, dành cho các tham dự viên khóa họp thường niên ở Roma của Tổ chức Centesimus Annus Pro Pontifice, Năm Thứ 100 phò Giáo hoàng.
Đức Thánh cha cảm ơn những nỗ lực của tổ chức này trong việc nghiên cứu và áp dụng Giáo huấn Xã hội Công giáo vào các vấn đề của thế giới đương đại. Ngài nhấn mạnh rằng đây là một lĩnh vực rất quan trọng đối với sứ mạng của Giáo hội và cũng là mối quan tâm đặc biệt của chính ngài.
Đức Thánh cha liên kết chủ đề hội nghị năm nay của tổ chức này với thông điệp mới Magnifica Humanitas, Nhân loại diệu kỳ, mà ngài mới công bố hôm 25 tháng Năm vừa qua. Chủ đề hội nghị là: “Một thế giới phân mảnh đang tìm kiếm đời sống tâm linh: Tự do và đa nguyên dưới ánh sáng Học thuyết Xã hội của Giáo hội”. Theo Đức Thánh cha, chủ đề này phản ánh chính xác hoàn cảnh hiện nay của nhân loại, khi thế giới đang bị chia rẽ bởi chiến tranh, tình trạng phân cực chính trị, những xung đột văn hóa và xã hội ngày càng gia tăng.
Tuy nhiên, giữa bối cảnh đầy mong manh đó, Đức Thánh cha nhận thấy một dấu hiệu hy vọng: đó là nhận thức ngày càng rõ hơn về nhân tính chung của toàn thể nhân loại. Những khủng hoảng hiện tại buộc con người phải đối diện với các câu hỏi căn bản về ý nghĩa cuộc sống: Chúng ta đang đi đâu? Chúng ta muốn hướng tới mục tiêu nào? Tương lai của nhân loại sẽ được xây dựng trên những giá trị nào? Theo ngài, chính những câu hỏi ấy biểu lộ khát vọng tìm kiếm chân lý, tìm kiếm Thiên Chúa và ý nghĩa đích thực của cuộc đời.
Đức Lêô XIV đặc biệt suy tư về tự do và nhận định rằng ngày nay tự do thường bị hiểu đơn giản như khả năng làm bất cứ điều gì mình muốn. Tuy nhiên, theo quan điểm Kitô giáo, tự do đích thực không phải là sự khẳng định cái tôi ích kỷ, nhưng là khả năng trao ban chính mình cho người khác trong tình yêu. Trích dẫn Thánh Gioan Phaolô II, Đức Thánh cha Lêô XIV nhấn mạnh rằng con người chỉ đạt được sự viên mãn khi biết sống tự do như một “quà tặng bản thân” cho tha nhân. Ngược lại, khi tự do bị tuyệt đối hóa theo hướng cá nhân chủ nghĩa, nó sẽ đánh mất ý nghĩa và phẩm giá đích thực của mình.
Để minh họa sự lựa chọn căn bản của con người và xã hội, Đức Thánh cha nhắc đến hình ảnh hai thành phố của Thánh Augustinô. “Thành phố của con người” được xây dựng trên lòng kiêu ngạo và tình yêu vị kỷ, dẫn đến chủ nghĩa cá nhân ích kỷ. Trong khi đó, “Thành phố của Thiên Chúa” được xây dựng trên tình yêu Thiên Chúa và sự quảng đại đối với tha nhân. Chỉ trên nền tảng ấy mới có thể hình thành một “nền văn minh tình thương”.
Ngài cho rằng đằng sau cuộc khủng hoảng của các nền dân chủ hiện nay và sự suy yếu của các cơ chế hợp tác quốc tế là một cuộc khủng hoảng nhân học, phát sinh từ việc con người quên mất Đấng Tạo Hóa và đánh mất nền tảng tinh thần của mình. Tuy nhiên, thay vì bi quan, Đức Giáo hoàng mời gọi mọi người góp phần xây dựng xã hội bằng những hành động nhỏ bé nhưng trung thành mỗi ngày, vì chính những hành động ấy sẽ ngăn chặn quá trình phi nhân hóa của thế giới.
Một điểm quan trọng khác trong bài diễn văn là đối thoại. Đức Lêô XIV khẳng định rằng đối thoại chân chính phải được đặt nền trên chân lý và trên việc nhìn nhận phẩm giá vốn có của mỗi con người. Khi nhận ra phẩm giá chung ấy, con người có thể vượt qua ích kỷ và những lợi ích cục bộ để hướng tới công ích. Đồng thời, chính phẩm giá con người cũng là nền tảng cho một chủ nghĩa đa nguyên lành mạnh, biết trân trọng những đóng góp khác nhau của các nền văn hóa, dân tộc và truyền thống, từ đó xây dựng sự chung sống hòa bình.
(Sala Stampa, Vatican News 30-5-2026)
Trực tiếp
