Trong những ngày này, từ chiều Chúa nhật 22 tháng Hai vừa qua đến sáng thứ Sáu 27 tháng Hai tới đây, Đức Thánh cha Lêô XIV và Giáo triều Roma bước vào tuần tĩnh tâm Mùa Chay.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Tuần tĩnh tâm diễn ra tại Nhà nguyện Paolina trong Dinh Tông tòa và Đức Thánh cha đã ủy thác cho Đức cha Erik Varden, người Na Uy, giám mục và đan sĩ Dòng Xitô Nhặt Phép (Trappist), đảm trách phần trình bày các bài suy niệm.
Vị giảng thuyết
Đức cha hiện coi sóc Giám hạt Trondheim, kiêm Giám quản Tông tòa Tromsø ở miền bắc Na Uy, và từ năm 2024 ngài là Chủ tịch Hội đồng Giám mục Bắc Âu, gồm các nước Na Uy, Đan Mạch, Thụy Điển và Phần Lan. Đức cha năm nay 52 tuổi (1974), xuất thân từ một gia đình Tin lành Luther Na Uy không hành đạo. Ông nội ngài từng là mục sư. Năm 15 tuổi, Erik hoán cải, gặp gỡ Thiên Chúa lần đầu tiên và sau đó đã xin gia nhập Giáo hội Công giáo. Năm 2000, ngài đậu Tiến sĩ Thần học lịch sử ở Đại học Cambridge bên Anh quốc.
Hai năm sau (2002), Erik Varden quyết định gia nhập Đan viện Dòng Xitô Nhặt Phép Mount Saint Bernard ở Coalville và khấn trọng 5 năm sau đó. Năm 2009, thầy được gửi sang Roma theo học tại Giáo hoàng Học viện Đông Phương và đậu cao học tại đây, rồi thụ phong linh mục năm 2011.
Cha Erik Varden đã dạy tại Học viện Giáo hoàng Thánh Anselmo của Dòng Biển Đức ở Roma về tiếng Syriac và nhạc bình ca, cũng như cộng tác với chương trình Bắc Âu (Scandinavo) của Đài Vatican. Trở về Đan viện Trappist ở Anh quốc, cha Varden được bầu làm Viện phụ năm 2015. Cha là tác giả của nhiều sách và bài báo về tu đức và về đời sống đan tu.
Năm 2019, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã bổ nhiệm cha Erik Varden làm Giám mục tại Trondheim và Tromsø.
Sinh hoạt tuần tĩnh tâm
Tuần tĩnh tâm của Giáo triều Roma bắt đầu với Kinh Chiều trọng thể, diễn ra vào chiều Chúa nhật, ngày 22 tháng Hai vừa qua, do Đức Hồng y Dominique Mamberti, người Pháp, Chủ tịch Tối cao Pháp viện của Tòa Thánh, chủ sự. Ngoài Đức Thánh cha, còn có các hồng y thường trú ở Roma cùng với các vị lãnh đạo các cơ quan trung ương Tòa Thánh.
Bài suy niệm đầu tiên
Tiếp đó là bài suy niệm đầu tiên do Đức cha Erik Varden trình bày về đề tài: “Bước vào Mùa Chay”. Đây là thời gian chiến đấu thiêng liêng nhằm tìm kiếm một sự bình an “mà thế gian không thể ban”, và sự bình an ấy “làm chứng cho sự hiện diện thường hằng của Đức Giêsu trong chúng ta”.
Đề tài này nằm trong chủ đề được chọn cho cả tuần tĩnh tâm là: “Được chiếu sáng bởi một vinh quang ẩn giấu”. Cơn giận - chướng ngại đối với sự hiện diện của Thánh Thần trong chúng ta.
Đức cha Varden giải thích rằng: “Bình an Kitô không phải là lời hứa về một cuộc sống dễ dàng; đó là điều kiện cho một xã hội được biến đổi. Giáo hội “thấm nhuần” sự bình an vào chương trình Mùa Chay của chúng ta, và đây là thời điểm “diễn tả tính triệt để của bình an Kitô giáo, sự bén rễ của nó trong việc hiến thân đúng đắn và can đảm, đồng thời nhắc lại cho chính mình và cho người khác chân lý trong lời bất hủ của thánh Gioan Climaco: “Không có chướng ngại nào lớn hơn đối với sự hiện diện của Thánh Thần trong chúng ta bằng cơn giận.”
Bình an theo tinh thần Kitô giáo là một sự bình an “mà thế gian không thể ban”, và sự bình an ấy “làm chứng cho sự hiện diện thường hằng của Chúa Giêsu trong chúng ta”. Đức cha nhắc lại rằng: “Trung thành với gương mẫu và các giới răn của Chúa Kitô là dấu chỉ đặc trưng của tính xác thực Kitô giáo.”
Mùa Chay đặt chúng ta trước điều cốt yếu
Đức cha Varden nhận xét rằng Mùa Chay đặt chúng ta trước điều cốt yếu: “Mùa Chay đưa chúng ta - cả về vật chất lẫn biểu tượng - vào một không gian được giải thoát khỏi những gì dư thừa. Những điều dễ làm chúng ta xao lãng, kể cả những điều tự chúng là tốt, được tạm thời gác lại.” Chúng ta thực hành sự tiết chế giác quan.
Khi bắt đầu cuộc chiến Mùa Chay, Giáo hội trao cho chúng ta “một giai điệu êm đềm như phần nhạc nền cho thời gian này”: một bài thánh ca trang trọng đã vang lên trong phụng vụ Roma của Chúa nhật I Mùa Chay suốt hơn một nghìn năm, trước bài Tin mừng về cơn cám dỗ của Chúa Kitô trong sa mạc.
Thánh Bênađô và bài ca long trọng trên Thánh vịnh 90
Bài ca ấy gần như trích trọn văn bản Thánh vịnh 90 “Qui habitat” (“Ai ở dưới sự che chở của Đấng Tối Cao...”). Tác phẩm chú giải bằng giai điệu này xứng đáng được quan tâm; đó không chỉ là di tích của một mỹ học cổ xưa, nhưng mang một sứ điệp sống động.
Thánh Bênađô thành Clairvaux đặc biệt chú ý đến sứ điệp này. Trong Mùa Chay năm 1139, ngài đã giảng 17 bài về “Qui habitat”, suy tư về ý nghĩa của việc sống trong ân sủng khi chúng ta chiến đấu chống lại sự dữ, gia tăng điều thiện, bảo vệ chân lý và bước đi trên hành trình xuất hành khỏi cảnh nô lệ hướng về Đất Hứa, không lệch sang phải hay sang trái, giữ vững bình an và ý thức rằng, dưới điều đôi khi tưởng như bước đi trên dây mỏng manh, “có những cánh tay vĩnh cửu”. Ngài mời gọi chúng ta dấn thân với một tinh thần mới vào đời sống môn đệ “tràn đầy yêu thương và sáng suốt”.
Trong tuần tĩnh tâm này, mỗi ngày có hai bài suy niệm: lúc 9 giờ, sau Kinh Giờ Ba, và lúc 17 giờ, tiếp đó là chầu Thánh Thể và Kinh Chiều.
(Vatican News 22-2-2026)
Trực tiếp
