Hành trình của người môn đệ thừa sai là một cuộc dấn thân không ngừng làm chứng cho Tin Mừng. Sứ vụ ấy được thể hiện bằng chính cách sống, cách hành xử và năng lực kiến tạo sự bình an trong các mối tương quan hằng ngày. Sách Châm ngôn chương 29 (câu 1-27) phác họa chân dung một chứng nhân đích thực qua sự tương phản sắc nét giữa người khôn ngoan - công chính và kẻ dốt nát - bất lương. Từ những lời dạy trọng tâm ấy, người môn đệ thừa sai kín múc được những bài học ứng dụng sâu sắc để điều chỉnh lối sống, gìn giữ môi miệng và trung thành với sứ vụ.
Sứ vụ thừa sai thường bị thách đố mạnh mẽ bởi những xung đột mang tính nhân loại hằng ngày. Sách Châm ngôn đưa ra một nhận định thực tế:
“Kẻ ngu để cơn giận tự do bộc phát,
còn người khôn biết dằn xuống cho êm.”
(Cn 29,11)
Hoặc
“Người hay giận thường gây tranh cãi,
kẻ nóng tính phạm bao lỗi lầm.”
(Cn 29,22)
Trong môi trường tông đồ hay đời sống thường nhật, sự nóng giận và những lời nói bộp chộp (Cn 29,20) chính là thứ vũ khí tàn phá sự hiệp thông nhanh nhất. Lời dạy của Sách Châm ngôn thúc bách người môn đệ thừa sai phải tập luyện nhân đức tự chủ, khước từ thói nịnh hót (Cn 29,5) và tránh xa những lời gian trá (Cn 29,12). Một nội tâm trầm lắng và ngôn từ tinh tuyền chính là máng xối chuyển cầu bình an của Đức Kitô đến cho môi trường xung quanh.
Sứ vụ thừa sai còn mang bản chất của Lòng Thương Xót, mà đối tượng ưu tiên luôn là những con người bé nhỏ, nghèo hèn... Sách Châm ngôn định vị tư cách của chính nhân qua lăng kính này:
“Người công chính quan tâm đến quyền lợi kẻ nghèo,
điều đó, ác nhân sao hiểu nổi!”
(Cn 29,7)
Người môn đệ thừa sai được mời gọi nhìn đời bằng con mắt của Thiên Chúa, Đấng yêu thương mọi người (Cn 29,13) để nhận ra phẩm giá thiêng liêng của mỗi người.
Một căn bệnh thiêng liêng trầm kha mà người môn đệ dễ mắc phải là thói kiêu ngạo, tự cao, nghĩ mình đạo đức hay hiểu biết hơn người. Sách Châm ngôn đưa ra một quy luật nghiêm khắc:
“Tính tự cao hạ đứa tự cao xuống,
người tự hạ sẽ được tôn vinh”
(Cn 29,23)
Người môn đệ thừa sai đích thực luôn có tinh thần học hỏi và sẵn sàng đón nhận sự sửa dạy. Sách Châm ngôn nhắc nhở về giá trị của kỷ luật và sự uốn nắn: “Có chịu đòn chịu mắng mới nên khôn” (Cn 29,15).
Trên hành trình sứ vụ, những vấp ngã, thử thách hay thậm chí là những lời góp ý thẳng thắn từ anh em chính là “đòn mắng” cần thiết để gọt giũa bản ngã của người thừa sai. Thay vì tự ái hay cố chấp che giấu lỗi lầm, người môn đệ chọn thái độ tự hạ, nhìn nhận sự yếu đuối của mình để ơn Chúa được hoàn thiện. Họ hiểu rằng, chỉ khi biết khiêm tốn sửa mình, họ mới có đủ tư cách và tình yêu để giúp người khác, không bằng lời nói suông (Cn 29,19) hay sự nuông chiều tai hại (Cn 29,21), mà bằng chính mẫu gương hoán cải của cuộc đời mình.
Sứ vụ giữa lòng đời biến động luôn đẩy người môn đệ vào những nỗi sợ hãi: sợ thất bại, sợ bị từ khước, hoặc sợ hãi trước thế lực bất công. Sách Châm ngôn đúc kết một chân lý cốt lõi giải thoát con người khỏi sự kìm kẹp ấy:
“Nỗi sợ sệt khiến con người sa bẫy,
nhưng ai cậy trông Chúa thì được an toàn”
(Cn 29,25)
Khi người môn đệ tìm kiếm sự bảo đảm từ quyền lực thế trần (Cn 29,26), họ rất dễ đánh mất căn tính thừa sai và rơi vào cạm bẫy thỏa hiệp. Lời dạy trọng tâm ở đây là duy trì tầm nhìn đức tin và định hướng thiêng liêng của sứ vụ (Cn 29,18). Ánh nhìn của người thừa sai chính là Thập Giá và sự Phục Sinh của Đức Kitô. Khi bám chặt vào luật Chúa và đặt trọn niềm cậy trông nơi Ngài, người môn đệ có được sự an toàn đích thực trong tâm hồn. Họ có đủ can đảm để “kinh tởm kẻ sống bất công” (Cn 29,27), khước từ mọi hình thức đồng lõa với cái xấu (Cn 29,24) để bước đi hiên ngang trong chính đạo. Niềm xác tín rằng “Đức Chúa mới đem lại công lý cho mỗi người” (Cn 29,26) sẽ giúp người thừa sai kiên trì gieo vãi hạt giống Tin Mừng, bất chấp những nghịch cảnh và sự suy tàn tất yếu của ác nhân (Cn 29,16).
Lạy Chúa là Đấng thấu suốt tâm hồn chúng con, xin ban cho con một trái tim công chính biết quan tâm đến quyền lợi của người nghèo hèn và những kẻ bị bỏ rơi. Xin giải thoát con khỏi tính tự cao, ích kỷ, và ban cho con lòng khiêm hạ để sẵn sàng đón nhận sự sửa dạy mỗi ngày. Trước những áp lực và nỗi sợ sệt của thế trần, xin giữ cho sứ vụ của con luôn ngập tràn ánh sáng của Chúa. Xin cho con biết đặt trọn niềm cậy trông nơi Ngài, can đảm bước đi trong sự thật để ngai tòa tình yêu của Chúa được thiên thu vững bền. Amen.
Minh Thanh
Trực tiếp
