Phút Cầu Nguyện, Thứ Hai 23/02/2026: Mùa Chay - hành trình trở về với nguồn sống

Này con, hãy lắng nghe và đón nhận lời thầy dạy bảo,

để năm tháng đời con được thêm nhiều.

…

Hãy bám chắc vào lời nghiêm huấn,

con chớ có lìa xa, nhưng gắng mà tuân giữ,

vì đó là sự sống của con.

Nẻo ác nhân, con chớ đi vào,

đường kẻ xấu, con đừng bước tới.

Hãy tránh xa, đừng ngang qua lối ấy,

quay lưng lại, tìm lối khác mà đi.

…

Hãy gìn giữ tim con cho thật kỹ,

vì từ đó mà sự sống phát sinh.

Miệng lọc lừa, con đẩy cho xa,

môi thâm độc, con xua cho khuất.

Đôi mắt con, hãy nhìn ngay phía trước,

ánh mắt con, hướng thẳng trước mặt con.

Đường con đi, hãy san cho phẳng,

ước chi mọi nẻo con bước được an toàn.

Đừng quanh bên phải, chớ quẹo bên trái,

cố giữ chân con khỏi điều xấu xa.

Mùa Chay là thời gian thuận tiện để mỗi Kitô hữu bước vào một hành trình hoán cải (metanoia) để trở về với Thiên Chúa. Đoạn trích sách Châm ngôn (4,10-27) chúng ta vừa nghe mở ra một lộ trình tâm linh cụ thể, mời gọi chúng ta rà soát lại từng bước chân, từng ánh mắt, và đặc biệt là chiều sâu của tâm hồn trong Mùa Chay này.

Mở đầu đoạn văn, tác giả sách Châm ngôn tha thiết mời gọi: “Này con, hãy lắng nghe và đón nhận lời thầy dạy bảo” (c. 10). Trong nhịp sống hối hả, chúng ta thường nghe rất nhiều nhưng lại lắng lòng rất ít. Mùa Chay nhắc nhở chúng ta rằng sự chết chóc linh hồn thường bắt đầu từ việc chúng ta từ chối lắng nghe tiếng Chúa. Lời hứa về việc lắng nghe để “năm tháng đời con được thêm nhiều” ám chỉ sự sung mãn của đời sống thiêng liêng.

Sách Châm ngôn cũng trình bày một sự tương phản rõ rệt giữa “lối khôn ngoan, đường ngay chính” và “nẻo ác nhân, đường kẻ xấu.” Đây chính là cốt lõi của sứ điệp Mùa Chay năm nay, nó nhắc ta về sự lựa chọn. Hãy can đảm quay lưng lại với những thói quen xấu, những đam mê bất chính và “tìm lối khác mà đi” (c.15). Việc từ bỏ không bao giờ là dễ dàng, nhưng đó là điều kiện tiên quyết để “bước chân được thênh thang” và “không bị vấp ngã” trên hành trình theo Chúa.

Nếu Mùa Chay chỉ dừng lại ở việc ăn chay bên ngoài mà không có sự biến đổi nội tâm, thì đó chỉ là một hình thức đạo đức giả. Chúng ta cần tỉnh thức trước những tư tưởng tiêu cực, những cám dỗ len lỏi vào tâm hồn qua các giác quan. Vì thế sách Châm ngôn nhấn mạnh:

“Hãy gìn giữ tim con cho thật kỹ,

vì từ đó mà sự sống phát sinh.”

Để bảo vệ trái tim, sách Châm ngôn đưa ra một cẩm nang thực hành cụ thể: - Về miệng lưỡi (c.24) thì: “Miệng lọc lừa, con đẩy cho xa.” Sứ điệp Mùa Chay mời gọi chúng ta chay tịnh lời nói. Đẩy xa sự dối trá, bớt đi những lời chỉ trích, phê bình và thay vào đó là những lời xây dựng, an ủi. - Về đôi mắt (c.25) thì: “Đôi mắt con, hãy nhìn ngay phía trước.” Trong thời đại kỹ thuật số, đôi mắt chúng ta dễ dàng bị lôi cuốn bởi những hình ảnh phù phiếm. Nhìn thẳng vào Chúa Kitô chịu đóng đinh là cách để chúng ta không bị lệch lạc khỏi mục tiêu của cuộc đời.
- Về đôi bàn chân (c.26-27) tác giả nhắc: “Đường con đi, hãy san cho phẳng... Đừng quanh bên phải, chớ quẹo bên trái.” Đây là lời kêu gọi về sự kiên định. Hoán cải không phải là một cảm xúc nhất thời, mà là một nỗ lực bền bỉ để giữ đôi chân khỏi điều xấu xa. Mỗi bước chân trong Mùa Chay đều phải là một bước tiến về phía thánh thiện.

Sứ điệp từ sách Châm ngôn 4,10-27 là một lời tổng kết tuyệt vời cho tinh thần Mùa Chay: lắng nghe – lựa chọn – gìn giữ – hành động. Thiên Chúa không muốn chúng ta sống trong sự gò bó, nhưng Ngài muốn chúng ta “bước đi thênh thang” trong sự tự do của con cái ánh sáng.

Qua việc bám chắc vào “lời nghiêm huấn,” chúng ta tìm thấy sức sống và sức khỏe cho toàn thân (c.22). Ước mong rằng, khi ánh bình minh của ngày phục sinh ló rạng, mỗi chúng ta đều có thể cảm nhận được sự rực rỡ của “hồi chính ngọ” trong tâm hồn mình, vì chúng ta đã can đảm chọn con đường ngay nẻo chính.

Lạy Chúa, trong thinh lặng của Mùa Chay thánh, con nhìn lại cõi lòng mình và nhận ra bao phen con đã để trái tim mình đầy rẫy những lo âu và bụi bặm thế gian. Con đã lắng nghe tiếng đời hơn tiếng Chúa, đã chọn những nẻo đường tắt quanh co thay vì đường ngay nẻo chính. Xin ban cho con ơn hoán cải đích thực. Xin chạm đến trái tim con bằng ngọn lửa tình yêu của Ngài, để con biết “gìn giữ tim mình cho thật kỹ.” Xin giúp con can đảm từ bỏ những thói quen lọc lừa, những ánh mắt nhìn lệch lạc và những bước chân đang hướng về điều xấu. Lạy Chúa, xin tạo cho con một trái tim trong sạch, để từ đó, sự sống mới của Chúa được phát sinh và lan tỏa. Amen.

Nt. Maria Têrêsa Bùi Thị Minh Thuỳ