Hành trình dấn thân của người môn đệ thừa sai là một cuộc chiến thiêng liêng diễn ra hằng ngày. Để không bị cuốn trôi bởi các trào lưu tục hóa, người môn đệ rất cần đến ơn phân định để nhận diện đâu là đường lối của Chúa và đâu là những cạm bẫy tinh vi của thế trần. Sách Châm ngôn chương 28 (15-28) phác họa những nét tương phản giữa lối sống quanh co, tham bạo của kẻ ác và con đường công chính, khôn ngoan của người lành. Trong nhãn giới thừa sai, đoạn Kinh Thánh này trở thành một cẩm nang giúp phân định sâu sắc. Qua đó, người môn đệ thừa sai tìm thấy những nguyên tắc vàng để lượng định lại động cơ, gìn giữ tư cách công minh và can đảm chọn lựa những giá trị Tin Mừng khi thực thi sứ vụ.
Cám dỗ đầu tiên thách đố tiến trình phân định chính là khát vọng đạt được thành công nhanh chóng hoặc những bảo đảm vật chất. Sách Châm ngôn đưa ra những lời cảnh báo nghiêm khắc về lối sống này:
“Kẻ chạy theo chuyện phù phiếm
sẽ phải chịu bần cùng
kẻ muốn mau giàu
sẽ không thoát khỏi hình phạt.”
(Cn 28,19-20)
Trong các hoạt động sứ vụ, đôi khi chúng ta bị áp lực bởi những thành tích hoặc sự hào nhoáng bên ngoài mà áp dụng những phương pháp thiếu minh bạch. Ơn phân định thúc bách người thừa sai phải dừng lại để thanh luyện động cơ của mình.
Sách Châm ngôn nhắc nhở:
“Kẻ cậy mình tài trí, ấy là kẻ ngu si.
Người theo lẽ khôn ngoan, ắt sẽ được cứu thoát.”
(Cn 28,26)
Người biết phân định sẽ không cậy dựa vào sự khôn khéo tinh ranh của bản thân để “lo chiếm đoạt cho nhiều” (Cn 28,16), mà biết nỗ lực âm thầm “canh tác đất đai” tâm hồn (Cn 28,19) bằng sự kiên nhẫn và trung tín. Họ nhận ra rằng việc chạy theo tiền của một cách mù quáng (Cn 28,22) hay nuôi dưỡng những tham vọng ích kỷ chỉ dẫn đến bần cùng thiêng liêng và gây ra tranh cãi, chia rẽ nội bộ (Cn 28,25). Trái lại, người khôn ngoan thực sự là người biết đặt trọn niềm “cậy trông vào Chúa” (Cn 28,25).
Sách Châm ngôn tiếp tục vạch trần một thực trạng thực tế:
“Thiên vị thì chẳng tốt đẹp gì,
người ta có thể phạm tội chỉ vì một mẩu bánh.”
(Cn 28,21)
Trong sứ vụ, vì nể nang tình cảm, vì sợ mất lòng hoặc vì một chút lợi ích nhỏ nhoi, người môn đệ có nguy cơ thỏa hiệp, nhắm mắt làm ngơ trước cái sai, hoặc thiên vị người này mà bất công với người khác. Để giữ vững ơn phân định, người thừa sai cần một sự sáng suốt và can đảm bộc trực. Sách Châm ngôn khẳng định:
“Kẻ dám khiển trách người
cuối cùng lại được người quý yêu
hơn kẻ chỉ buông lời xu nịnh”
(Cn 28,23).
Người môn đệ không tìm kiếm một sự bình an giả tạo bằng những lời vuốt ve dối trá hay thái độ bao che ích kỷ (Cn 28,24). Trong tiến trình phân định chung với cộng đoàn, họ khước từ lối sống ăn ở quanh co (Cn 28,18), không để thói thiên vị làm lệch lạc cán cân công lý.
Bản chất của sứ vụ thừa sai là mang Tin Mừng đến cho mọi người, đặc biệt là người nghèo và những kẻ bị gạt ra bên lề. Sách Châm ngôn đặt ra một tiêu chuẩn phân định mang tính quyết định:
“Ai bố thí cho người nghèo
sẽ chẳng hề túng thiếu.
Còn ai cứ nhắm mắt làm ngơ
sẽ phải chịu bao lời nguyền rủa.”
(Cn 28,27)
Đối với người đời, việc đầu tư vào người nghèo thường bị xem là không có lợi nhuận, nhưng đối với người môn đệ thừa sai, đó lại là nơi trổ sinh hoa trái thiêng liêng. Người biết phân định sẽ nhìn thấy khuôn mặt Chúa nơi những người bé mọn nhất. Từ đó họ gieo rắc một quy luật sâu sắc:
“Kẻ ác đứng lên, người người đều lẩn trốn.
Kẻ ác sụp đổ, chính nhân lại thêm đông.”
(Cn 28,28)
Mục đích cuối cùng của việc phân định không phải là để giữ mình an toàn, mà là để biến đổi môi trường xung quanh. Bằng lối sống minh bạch, khước từ những lợi lộc bất chính và can đảm lội ngược dòng, người môn đệ thừa sai thắp lên một ngọn hải đăng hy vọng giữa bóng tối của xã hội. Sự chọn lựa phân định kiên định của một cá nhân hay một nhóm nhỏ sẽ có sức mạnh phá vỡ các cấu trúc gian tà, tạo ra một không gian yêu thương, công chính để Tin Mừng của Chúa được cắm rễ sâu và đơm hoa kết trái.
Lạy Chúa, xin đổ tràn ân sủng của Chúa trên người môn đệ thừa sai. Giữa một thế giới có quá nhiều quyến rũ, xin ban cho con ơn phân định bén nhạy để nhận ra tiếng Chúa. Xin thanh luyện nội tâm con khỏi những tham vọng ích kỷ, muốn tìm kiếm những thành công phù phiếm hay lợi lộc bất chính hằng ngày. Ước gì trong mọi sự phân định và lựa chọn hằng ngày, con luôn can đảm chọn con đường thanh liêm, bước đi vững vàng trong chính đạo để lối sống của con góp phần khích lệ anh chị em lớn lên trong sự công chính của Nước Trời. Amen.
Minh Thanh
Trực tiếp
