Sau khi chào thăm và tham quan trung tâm hoạt động của các nữ tu Dòng Thánh Augustinô, Đức Thánh cha Lêô XIV viếng Vương cung Thánh đường Đức Bà Châu Phi, cách đó 1,3 cây số.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Thánh đường này tọa lạc ở phía bắc thủ đô Alger và được nối với khu Bologhine bằng cáp treo. Lịch sử nơi này gắn liền với một tượng Đức Mẹ bằng đồng được tặng vào tháng Năm năm 1840 cho Đức cha Antoine-Louis-Adolphe Dupuch, giám mục đầu tiên của Alger. Ban đầu tượng được đặt tại tu viện Trappist ở Bouchaoui, cách Alger khoảng hai mươi cây số; sau đó mới được chuyển về thủ đô. Sau khi tín điều Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội được công bố (1854), người kế nhiệm là Đức cha Louis Antoine Augustin Pavy quyết định xây dựng một Vương cung Thánh đường lớn. Công trình bắt đầu năm 1858 và hoàn thành năm 1872, sáu năm sau khi ngài qua đời. Tòa nhà bị hư hại nặng trong trận động đất năm 2003 (khiến khoảng 3.000 người thiệt mạng, chủ yếu tại Boumerdès). Công cuộc trùng tu kéo dài suốt bảy năm.
Lúc quá 17 giờ, Đức Thánh cha đã gặp gỡ cộng đoàn Algeria tại Vương cung Thánh đường. Cuộc gặp gỡ diễn ra với phần trình bày chứng từ xem lẫn các bài thánh ca.
Lời chào mừng của Đức Hồng y Vesco
Đầu buổi gặp gỡ, Đức Hồng y Jean-Paul Vesco, Tổng giám mục sở tại, đã chào mừng và trình bày những nét nổi bật về cộng đoàn Giáo hội địa phương. Đức Hồng y nói:
“Kính thưa Đức Thánh cha,
Thật là một niềm vui lớn lao được đón tiếp Đức Thánh cha tại Vương cung Thánh đường Đức Mẹ Châu Phi, cái nôi của các cha và các nữ tu Dòng “Áo Trắng”, tên chính thức là Dòng Thừa sai Phi châu, do Đức Hồng y Lavigerie sáng lập. Chính từ nơi đây, Tin mừng đã được loan báo đến nhiều quốc gia châu Phi. Vì thế, thật ý nghĩa khi chuyến tông du đầu tiên của Đức Thánh cha đến châu Phi trong cương vị Giáo hoàng bắt đầu từ nơi đây. Vương cung Thánh đường này là không gian của gặp gỡ và tình huynh đệ: hơn chín trong số mười người bước qua ngưỡng cửa nơi đây là người Hồi giáo. “Bà Châu Phi”, như cách nơi này thường được gọi, đã trở thành một phần di sản của Algeria và của trái tim người dân nước này. Dòng chữ chào đón họ: “Xin cầu cho chúng con và cho người Hồi giáo” diễn tả ơn gọi làm mẹ của Đức Maria đối với toàn thể nhân loại, cũng như ơn gọi của ngôi thánh đường này - nơi đón nhận biết bao tâm sự và tổ chức nhiều sinh hoạt văn hóa, tôn giáo, trong đó có các ngày lễ Đức Mẹ mang tính liên tôn Hồi giáo - Kitô giáo.
Nhưng trên hết, con xin hân hạnh giới thiệu với Đức Thánh cha “những viên đá sống động” của Giáo hội chúng con. Giáo hội của chúng con là một Giáo hội như bức khảm, gồm hàng chục quốc tịch khác nhau. Đó là một Giáo hội của Bắc Phi, của vùng Sahara và của châu Phi nam Sahara. Giáo hội thuộc về đất nước Algeria này, nhưng đồng thời cũng thuộc về toàn thế giới. Nhiều tín hữu trong các cộng đoàn giáo xứ của chúng con vốn là thành viên của các Giáo hội Tin lành tại quê hương của họ, và cùng nhau chúng con sống một tinh thần đại kết rất cụ thể và tự nhiên. Chúng con cũng liên kết với các Giáo hội khác - Chính thống giáo, Anh giáo, Tin lành, Cơ Đốc Phục Lâm - hiện diện tại đây, và chúng con sống với nhau trong tình huynh đệ đích thực. Con cũng xin chào ông Frédéric Belaiche, chứng nhân sống động và nhiệt thành của Do Thái giáo tại Alger.
Con cũng xin thay mặt những người không có mặt trong Vương cung Thánh đường này nhưng đang theo dõi buổi cử hành từ phía sau song sắt của khoảng 60 nhà tù - nơi mà 70 người trong chúng con thường xuyên đến thăm trong sự hợp tác tốt đẹp với ban quản lý trại giam. Họ là những người di cư đang tìm kiếm một tương lai tốt đẹp hơn, nhưng cuộc đời của họ thường kết thúc quá sớm dưới đáy biển hoặc giữa sa mạc. Họ trông cậy vào lời cầu nguyện của ngài và cũng đoan hứa cầu nguyện cho ngài.
Huấn từ của Đức Thánh cha
Trong huấn từ tại Vương cung Thánh đường Đức Bà Châu Phi ở Algeria, Đức Thánh cha nói lên tình cảm gần gũi và yêu thương của một người cha đối với cộng đồng Công giáo Algeria. Ngài bày tỏ vui mừng khi được gặp một cộng đoàn nhỏ bé nhưng quý giá, hiện diện âm thầm trên mảnh đất giàu truyền thống lịch sử và đức tin. Đức Thánh cha nhấn mạnh rằng cộng đoàn này có nguồn gốc sâu xa, là những người thừa kế di sản của các chứng nhân đức tin, đặc biệt là 19 vị tử đạo Algeria đã hy sinh vì tình yêu đối với Thiên Chúa và con người. Máu của họ được ví như hạt giống sống động, tiếp tục sinh hoa trái trong hiện tại.
Đức Thánh cha cũng nhắc đến truyền thống Kitô giáo lâu đời tại Algeria, gắn liền với các thánh, như Augustinô và Monica, như một nguồn cảm hứng để các tín hữu hôm nay trở thành chứng nhân của hiệp thông, đối thoại và hòa bình. Ngài cảm ơn cộng đoàn vì sự dấn thân hằng ngày trong việc làm cho khuôn mặt yêu thương của Giáo hội trở nên hữu hình giữa xã hội.
Từ những chia sẻ của các đại diện cộng đoàn, Đức Thánh cha mời gọi suy tư về ba yếu tố cốt lõi của đời sống Kitô, đó là: cầu nguyện, bác ái và hiệp nhất.
Trước hết là cầu nguyện, được xem như nhu cầu thiết yếu của con người, giống như hơi thở. Cầu nguyện giúp con người kết nối với Thiên Chúa, củng cố nội tâm và lan tỏa sự nhân ái. Ngài nhắc đến gương của Thánh Charles de Foucauld như một người sống đời cầu nguyện sâu sắc, đồng thời khuyến khích cầu nguyện cho người khác và dấn thân phục vụ tha nhân. Những trải nghiệm thực tế cho thấy nơi cầu nguyện cũng là nơi con người tìm được sự bình an và nâng đỡ tinh thần.
Tiếp đến là bác ái, được thể hiện qua việc phục vụ người nghèo và những người yếu thế. Qua chứng tá của một nữ tu chăm sóc trẻ em khuyết tật, Đức Thánh cha nhấn mạnh rằng lòng thương xót không chỉ giúp đỡ người khác mà còn làm phong phú chính người phục vụ. Từ những hành động nhỏ bé ban đầu có thể hình thành những cộng đoàn yêu thương, nơi con người cùng chia sẻ niềm vui và nỗi đau. Ngài cũng liên kết điều này với chứng tá của các vị tử đạo, những người đã trung thành với tình yêu ngay cả trong bạo lực và cái chết.
Yếu tố thứ ba là hiệp nhất và hòa bình. Đức Thánh cha nhấn mạnh rằng tình yêu thương là dấu chỉ của người môn đệ Chúa Kitô. Ngài trích dẫn giáo huấn của các thánh để khẳng định rằng sự hiệp nhất là hy lễ đẹp lòng Thiên Chúa. Vương cung Thánh đường nơi diễn ra buổi gặp gỡ được xem như biểu tượng của sự hiệp thông, nơi Kitô hữu và Hồi giáo có thể gặp gỡ trong tinh thần tôn trọng và huynh đệ. Đức Thánh cha đánh giá cao chứng tá sống động của cộng đoàn trong việc xây dựng hòa bình giữa một thế giới đầy chia rẽ.
Đức Thánh cha cũng sử dụng hình ảnh sa mạc để nói về sự phụ thuộc lẫn nhau của con người và nhu cầu hướng về Thiên Chúa. Trong hoàn cảnh khó khăn, con người nhận ra sự giới hạn của mình và mở lòng đón nhận sự trợ giúp từ người khác và từ Thiên Chúa.
Kết thúc huấn từ, Đức Thánh cha khích lệ cộng đoàn tiếp tục sứ mạng của mình như một dấu chỉ sống động của Giáo hội - khí cụ của ơn cứu độ và hòa giải. Ngài cảm ơn những đóng góp của họ trong cầu nguyện, bác ái và xây dựng hiệp nhất, đồng thời phó thác họ cho sự bảo trợ của Đức Maria và ban phép lành cho toàn thể cộng đoàn.
Buổi gặp gỡ kết thúc với phép lành của Đức Thánh cha lúc quá 18 giờ. Đức Thánh cha còn thắp lên một ngọn nến sáng trong nhà nguyện kính thánh nữ Monica. Trước khi rời thánh đường, ngài dừng lại trước đài tưởng niệm các nạn nhân đắm tàu.
Đức Thánh cha đi bộ từ thánh đường về Tòa Sứ thần Tòa Thánh, chỉ cách đó 200 mét.
Trực tiếp
