Đức Thánh cha đề cao tầm quan trọng của thể thao và kêu gọi đình chiến nhân dịp Thế vận hội Olympic

Trong thư công bố hôm mùng 06 tháng Hai vừa qua, nhân dịp khai mạc Thế vận hội Olympic mùa đông lần thứ 25 tại Milano Cortina, Bắc Ý, Đức Thánh cha Lêô XIV đã đề cao tầm quan trọng của thể thao đối với con người và thế giới, đồng thời ngài không quên kêu gọi đình chiến nhân dịp này.

G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA

Thế vận Olympic này kéo dài trong hai tuần lễ với sự tham dự của khoảng 1.400 vận động viên từ 93 quốc gia - không có Việt Nam. Lễ khai mạc đã diễn ra tối ngày 06 tháng Hai tại Sân vận động San Siro ở Milano, trong số 50 vị lãnh đạo các nước hiện diện, có Tổng thống Ý Sergio Mattarella và phó Tổng thống Mỹ James David Vance.

Thư Đức Thánh cha mang tựa đề: “Cuộc sống viên mãn - Về giá trị của thể thao”, trong đó ngài khẳng định rằng: “Thể thao thực sự có thể trở thành một trường học của cuộc sống, nơi chúng ta học biết rằng sự sung mãn không đến từ việc chiến thắng bằng mọi giá, nhưng từ sự chia sẻ, tôn trọng và niềm vui cùng nhau bước đi”.

Thể thao như một công ích của nhân loại

Đức Thánh cha cũng nhấn mạnh rằng thể thao không chỉ dành cho giới chuyên nghiệp, nhưng là một hoạt động mang tính phổ quát, mở ra cho tất cả mọi người, thăng tiến khỏe mạnh về thể lý và tinh thần, đồng thời thể hiện tính nhân loại chung.

Thể thao và hòa bình

Nhắc đến truyền thống Olympic và việc đình chiến, Đức Thánh cha làm nổi bật thể thao như một công cụ xây dựng hòa bình, đối thoại và tình huynh đệ giữa các dân tộc. Ngài nhắc lại rằng chiến tranh luôn là một thất bại của nhân loại, trong khi thể thao - nếu được thực hành trong tinh thần chân chính - sẽ thúc đẩy sự hiệp nhất và công ích. Ngài kêu gọi tất cả các quốc gia “tái khám phá và tôn trọng công cụ hy vọng là đình chiến Olympic - biểu tượng và lời tiên báo một thế giới được hòa giải”.

Giá trị giáo dục của thể thao

Đức Thánh cha tái khẳng định tầm nhìn về thể thao dưới ánh sáng Kinh thánh và Truyền thống Giáo hội, như một yếu tố góp phần vào sự phát triển toàn diện của con người - thân xác, linh hồn và tinh thần. Ngài cho biết thể thao có thể là trường học dạy các nhân đức: điều độ, kiên trì, tự kỷ luật và niềm vui. Giáo hội đã nhìn nhận vai trò giáo dục của thể thao qua bao thế kỷ, đặc biệt trong việc đồng hành với giới trẻ. Vì thế, ngày nay thể thao là một “Areopagus thời hiện đại”, một diễn trường gặp gỡ giữa người tin và người không tin, và là cơ hội để loan báo các giá trị Tin mừng.

Đức Thánh cha cũng nhấn mạnh rằng thể thao giúp con người trải nghiệm “dòng chảy” (flow), niềm vui của hành động và sự vượt qua chính giới hạn của mình. Đặc biệt, các môn thể thao đồng đội dạy con người biết hợp tác, tha thứ, đối diện với thất bại và xây dựng các mối quan hệ.

Tiếp cận thể thao cho mọi người

Đức Lêô XIV kêu gọi bảo đảm sao cho thể thao có thể tiếp cận với tất cả mọi người, không phân biệt tình trạng kinh tế, giới tính hay khả năng. Ngài dẫn chứng các sáng kiến như đội thể thao của người tị nạn, Thế vận hội Người khuyết tật và các dự án dành cho người vô gia cư.

Những mối đe dọa đối với thể thao

Cũng trong thư, Đức Thánh cha đề cập đến những nguy cơ đang đe dọa thể thao. Ngài kể ra sự thương mại hóa, việc kinh doanh trở thành động lực chính hoặc duy nhất, nuôi dưỡng sự sùng bái thành công và tiền bạc. “Chế độ độc tài của thành tích có thể dẫn đến việc sử dụng doping và các hình thức gian lận khác, đồng thời khiến các vận động viên trong các môn đồng đội quan tâm nhiều hơn đến lợi ích tài chính cá nhân hơn là sự trung tín với môn thể thao của mình”.

Đức Giáo hoàng cũng lưu ý đến nguy cơ thể thao bị công cụ hóa về mặt chính trị. Ngài viết: “Các sự kiện thể thao lớn phải là nơi gặp gỡ và ngưỡng mộ lẫn nhau, chứ không phải là sân khấu để khẳng định các lợi ích chính trị hay ý thức hệ”. Ngoài ra, ngài cảnh báo về tác động của thuyết hậu nhân loại và trí tuệ nhân tạo đối với thế giới thể thao. Công nghệ nhằm tăng cường thành tích có nguy cơ tách rời một cách giả tạo giữa thân xác và tinh thần, biến vận động viên thành một sản phẩm được tối ưu hóa và kiểm soát, vượt quá các giới hạn tự nhiên.

Thi đua đích thực

Đức Lêô XIV nhấn mạnh rằng thi đua là cùng nhau theo đuổi sự xuất sắc, chứ không phải sự đối địch. Thi đua công bằng dựa trên các nguyên tắc, sự tôn trọng và chấp nhận các giới hạn. Thể thao dạy con người biết chiến thắng mà không làm nhục người khác, và biết thua mà không đánh mất phẩm giá.

Thể thao như mối tương quan và sự phân định

Đức Thánh cha cũng khẳng định rằng thể thao là một kinh nghiệm mang tính tương quan và phải luôn là một “cuộc chơi”, không được trở thành một tuyệt đối thay thế cho tôn giáo. Ngài kêu gọi phục hồi các chiều kích thân thể, giáo dục và tương quan của thể thao, để nó tiếp tục là một trường học của nhân tính chứ không chỉ là một công cụ tiêu dùng.

Mục vụ thể thao

Về mục vụ thể thao, Đức Giáo hoàng Lêô cho biết Giáo hội được mời gọi hiện diện tích cực trong thế giới thể thao thông qua các cơ cấu thích hợp tại các Hội đồng Giám mục và giáo phận, qua việc đồng hành với các vận động viên và suy tư luân lý. Ngài nhấn mạnh vai trò của đời sống thiêng liêng, giúp vận động viên vượt lên trên thành tích và kết quả, mang lại ý nghĩa cho nỗ lực, giúp họ đón nhận thất bại mà không tuyệt vọng và thành công mà không kiêu căng.

Và Đức Thánh cha kết luận rằng: “Vấn đề không phải là tích lũy thành công hay thành tích, nhưng là cuộc sống viên mãn, nơi thân xác, các mối quan hệ và đời sống nội tâm được hòa quyện. Khi được giải phóng khỏi các logic giản lược biến nó thành một thứ trình diễn hay tiêu dùng thuần túy, thể thao thực sự có thể trở thành một trường học của cuộc sống, nơi chúng ta học được rằng sự sung mãn không đến từ việc chiến thắng bằng mọi giá, nhưng từ việc chia sẻ, tôn trọng và an vui cùng nhau bước đi.”

(Sala Stampa, Ekai.pl 6-2-2026)