Lúc 9 giờ sáng Chúa nhật, ngày 19 tháng Tư vừa qua, Đức Thánh cha Lêô XIV đã rời Tòa Sứ thần Tòa Thánh, nơi ngài nghỉ đêm, để tới thành phố Quilamba, một khu đô thị thuộc tỉnh Luanda, và cách Tòa Sứ thần hơn 26 Km. Khu vực này mới được khánh thành ngày 11 tháng Bảy năm 2011 và được một công ty Trung Quốc thiết kế.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Khu đô thị này nổi tiếng vì là nơi có Sân vận động Quốc gia tên là “11 de Novembro”, được sử dụng trong Cúp bóng đá châu Phi năm 2010. Dự án kiến thiết khu dân cư được hình thành để phát triển theo ba giai đoạn, với tổng cộng 82.000 căn hộ và diện tích tổng thể 54 cây số vuông. Bản thiết kế ban đầu được công bố vào ngày 31 tháng Tám năm 2008, và sau đó được Tổng thống José Eduardo dos Santos chính thức khánh thành ngày 11 tháng Bảy năm 2011.
Bản đồ khu đô thị Quilamba, lúc đó vẫn đang trong quá trình xây dựng hoàn chỉnh. Ban đầu, khu này dự kiến sẽ cung cấp chỗ ở cho 19.000 người trong 115 tòa nhà hoặc cao ốc, với tổng cộng 3.180 căn hộ, cùng với các trường học, tổ chức tài chính và các khu vực công cộng tích hợp. Theo ông Manuel Vicente, Chủ tịch Hội đồng Quản trị của Công ty Sonangol, giai đoạn đầu của dự án bao gồm 10 cây số đường lộ, 48 siêu thị, công viên giải trí, các tuyến đường sắt và xe buýt, cũng như các cơ sở khác trong trung tâm khu đô thị. Mục tiêu ban đầu của dự án bao gồm 710 tòa nhà, 24 trung tâm giáo dục mầm non, 9 trường tiểu học, 8 trường trung học và tổng cộng 50 km đường.
Cấu trúc
Khu đô thị Quilamba được chia thành bốn khu vực, mỗi khu đều có một trường mẫu giáo đặc biệt hiện đại, với hệ thống điều hòa không khí trong toàn bộ các phòng học. Một đường chạy điền kinh và một sân bóng đá tiêu chuẩn thể hiện rõ định hướng thể thao của khu đô thị. Hai nhà máy điện cung cấp năng lượng cho khu vực, và nước uống đã được xử lý, trong khi nước không uống được được xử lý hoàn toàn hoặc dùng cho các mục đích phi sinh hoạt.
Khu đô thị không có bất kỳ rào cản kiến trúc nào, giúp người khuyết tật có thể di chuyển độc lập và an toàn. Ngoài ra, khu vực còn có một bệnh viện công, một số phòng khám tư và mười hai trung tâm y tế khác thuộc hệ thống quốc gia.
Dự kiến khu vực này sẽ lắp đặt nhiều thùng rác để cho phép phân loại rác chưa được phân loại trước đó. Bên ngoài khu dân cư có các không gian dành cho đầu tư tư nhân, mở cho những ai muốn xây dựng các công trình công cộng hoặc tư nhân; trong số các dự án đang triển khai có thư viện thành phố đầu tiên và một số trung tâm thương mại bổ sung.
Ngoài ra, tại Quilamba sẽ xây dựng các công trình đóng vai trò quan trọng trong đời sống chính trị - xã hội của khu vực, như Tòa án cấp huyện và Sở của Tỉnh Luanda, phối hợp với cơ quan chính tại thủ đô Angola.
Quilamba có cánh đồng rộng lớn và ban tổ chức đã chọn địa điểm này làm nơi Đức Thánh cha Lêô XIV cử hành thánh lễ. Hơn 100.000 tín hữu từ thủ đô Luanda và nhiều nơi khác đã tụ họp về đây để tham dự thánh lễ với Đức Thánh cha.
Đồng tế với Đức Thánh cha, có các hồng y và giám mục thuộc đoàn tùy tùng, 26 giám mục thuộc 20 giáo phận toàn quốc Angola cùng với hàng trăm linh mục.
Bài giảng của Đức Thánh cha
Trong bài giảng, đi từ bài Tin mừng thuật lại cuộc gặp gỡ của Chúa Giêsu Phục sinh với hai môn đệ thất vọng trên đường tiến về làng Emmaus, cũng như từ lịch sử đau thương của đất nước Angola (nửa triệu người chết trong chiến tranh giành độc lập), Đức Thánh cha nhấn mạnh đến chủ đề chính yếu là niềm hy vọng: sự hiện diện của Chúa Kitô Phục Sinh và lời mời gọi xây dựng một tương lai mới dựa trên đức tin và tình liên đới. Mở đầu, ngài bày tỏ lòng biết ơn vì được cử hành Thánh Thể cùng cộng đoàn và cảm kích trước sự đón tiếp nồng hậu.
Dựa trên trích đoạn Tin mừng về hai môn đệ trên đường Emmaus, Đức Thánh cha mời gọi mọi người suy niệm về hành trình đức tin của chính mình. Hai môn đệ rời Giêrusalem với tâm trạng buồn bã, thất vọng vì cái chết của Chúa Giêsu. Họ nói chuyện với nhau về những biến cố đã xảy ra, nhưng lại bị giam hãm trong nỗi đau và mất hy vọng.
Đức Thánh cha liên kết hình ảnh này với lịch sử Angola - một đất nước đẹp nhưng bị tổn thương bởi chiến tranh, chia rẽ và nghèo đói. Những đau khổ kéo dài có thể khiến con người rơi vào tình trạng giống hai môn đệ: vẫn bước đi nhưng không còn hy vọng, không biết bắt đầu lại từ đâu. Đây là nguy cơ lớn khi con người bị quá khứ đau thương chi phối.
Tuy nhiên, Tin mừng mang đến một sứ điệp quan trọng: Chúa Giêsu đã sống lại và luôn đồng hành với con người, đặc biệt trong những lúc khó khăn. Ngài đến gần hai môn đệ, lắng nghe họ, giải thích Kinh Thánh và giúp họ hiểu rằng họ không đơn độc. Khi Chúa bẻ bánh, mắt họ mở ra và nhận ra Ngài. Đây là dấu chỉ cho thấy Chúa hiện diện trong đời sống hằng ngày, đặc biệt qua Lời Chúa và Bí tích Thánh Thể.
Từ đó, Đức Thánh cha chỉ ra con đường để tái khởi đầu. Trước hết là tin tưởng rằng Chúa luôn ở bên, đồng hành và cảm thông với con người. Sự hiện diện này được cảm nghiệm qua cầu nguyện, lắng nghe Lời Chúa và tham dự Thánh Thể. Ngài cũng cảnh báo về những hình thức tôn giáo pha trộn mê tín, có thể làm lệch hướng đời sống đức tin, và kêu gọi tín hữu trung thành với giáo huấn của Giáo hội.
Bên cạnh đó, đức tin đòi hỏi một dấn thân cụ thể. Như Chúa Giêsu được nhận ra khi bẻ bánh, tín hữu Kitô cũng được mời gọi trở thành “tấm bánh được bẻ ra” cho người khác - nghĩa là sống tinh thần hy sinh, phục vụ và yêu thương. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Angola còn nhiều khó khăn về kinh tế, xã hội và các hình thức nghèo đói. Giáo hội cần hiện diện như một cộng đoàn biết lắng nghe, chữa lành và khơi lại hy vọng. Đức Thánh cha kêu gọi mọi thành phần trong Giáo hội - từ giám mục, linh mục, tu sĩ đến giáo dân - sống tinh thần dấn thân, xây dựng tình huynh đệ, tha thứ và liên đới. Qua đó, họ góp phần chữa lành những vết thương của quá khứ và xây dựng một xã hội mới, nơi không còn hận thù, bạo lực và tham nhũng, nhưng thay vào đó là công lý và chia sẻ.
Đức Thánh cha nhấn mạnh rằng nhờ ơn Chúa Kitô Phục Sinh, mỗi người có thể trở thành tác nhân biến đổi xã hội. Thánh Thể nhắc nhở mọi người rằng họ là một thân thể hiệp nhất, cùng hướng đến việc xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn, đặc biệt cho giới trẻ - những người đang cần hy vọng.
Sau cùng, Đức Thánh cha khích lệ cộng đoàn tín hữu Angola can đảm nhìn về tương lai với niềm tin và chủ động xây dựng hy vọng. Ngài nhấn mạnh rằng Chúa Giêsu luôn đồng hành và nâng đỡ họ trên hành trình này. Bài giảng của Đức Thánh cha kết thúc với lời phó thác mọi người cho Đức Maria, xin Mẹ nâng đỡ họ trong đức tin, hy vọng và tình yêu, để họ trở thành chứng nhân của sự phục sinh và kiến tạo một xã hội mới tốt đẹp hơn.
Cuối thánh lễ, Đức Tổng giám mục Filomeno do Nascimento Vieira Dias, Tổng giám mục Giáo phận Luanda sở tại đã đại diện mọi người cám ơn Đức Thánh cha.
Sau đó, Đức Thánh cha mời gọi cộng đoàn đã cùng đọc kinh Lạy Nữ Vương Thiên Đàng.
Trong bài huấn dụ ngắn trước khi đọc kinh, Đức Thánh cha nói: “Anh chị em thân mến,
Giờ đây chúng ta cùng hiệp lời cầu nguyện với Đức Maria trong kinh Nữ Vương Thiên Đàng, để cùng với Mẹ - là Mẹ và là bạn đồng hành trên hành trình - chia sẻ niềm vui Phục sinh.
Với bài ca hân hoan này, chúng ta không muốn xóa bỏ hay dập tắt tiếng kêu của những người đang đau khổ, nhưng đúng hơn là ôm lấy tiếng kêu ấy và hòa vào tiếng nói của chúng ta, trong một sự hòa hợp mới, để ngay cả trong đau khổ, ánh sáng của đức tin vẫn luôn sống động, và cùng với đó là niềm hy vọng vào một thế giới tốt đẹp hơn.
Chúa Kitô đã chiến thắng sự chết, và chính với niềm xác tín này, tất cả chúng ta - hiệp nhất với Người và trong Người như một thân thể duy nhất - hôm nay cũng như mỗi ngày đều dấn thân làm cho quanh mình trổ sinh những hoa trái của lễ Phục Sinh, đó là tình yêu, công lý đích thực và hòa bình, vượt trên mọi trở ngại và khó khăn.
Xin Mẹ của Chúa Giêsu, Mẹ của Con Tim, giúp chúng ta luôn cảm nhận cách sống động và mạnh mẽ, bên cạnh chúng ta, sự hiện diện của Con Mẹ đã phục sinh.
Sau đọc kinh Lạy Nữ Vương Thiên Đàng và ban phép lành kết thúc, Đức Thánh cha trở về Tòa Sứ thần để dùng bữa trưa và nghỉ ngơi.
Trực tiếp
