Lúc 18 giờ thứ Bảy, ngày 11 tháng Tư năm 2026, Đức Thánh cha Lêô XIV đã chủ sự buổi canh thức cầu nguyện trọng thể, tại Đền thờ Thánh Phêrô để cầu nguyện cho hòa bình thế giới, đang ở trong thảm họa chiến tranh Trung Đông và có nguy cơ trở nên trầm trọng hơn.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Trước bàn thờ chính của Đền thờ, có tượng Đức Mẹ Nữ Vương hòa bình đang bồng Chúa Hài Đồng.
Hiện diện trong Đền thờ, có khoảng 40 hồng y và giám mục tại Giáo triều, một số giám mục Công giáo Canđê đang nhóm Thượng Hội đồng ở Roma, các linh mục, tu sĩ nam nữ và hàng ngàn giáo dân ngồi đầy thánh đường.
Buổi cầu nguyện diễn ra với kinh Mân côi trọng thể, với phần suy niệm về Năm Mầu nhiệm Mùa Mừng, xen lẫn các bài đọc Kinh thánh, những phút thinh lặng để suy niệm, và các thánh ca kính Đức Mẹ, tiếp đến là kinh cầu Đức Bà.
Suy niệm và huấn dụ
Sau cùng là bài suy niệm và huấn dụ của Đức Thánh cha.
Mở đầu bài huấn dụ, Đức Thánh cha nói:
Anh chị em thân mến,
Lời cầu nguyện của anh chị em là biểu hiện đức tin mà, theo lời Chúa Giêsu, có thể dời núi (x. Mt 17,20). Xin cảm ơn anh chị em đã đón nhận lời mời này, quy tụ nơi đây, bên mộ Thánh Phêrô, và tại nhiều nơi khác trên thế giới, để khẩn cầu hòa bình. Chiến tranh chia rẽ, hy vọng hiệp nhất. Bạo quyền chà đạp, tình yêu nâng đỡ. Ngẫu tượng làm mù lòa, Thiên Chúa hằng sống soi sáng.
Anh chị em thân mến, chỉ cần một chút đức tin, một mẩu đức tin thôi, là đủ để chúng ta cùng nhau đối diện giờ phút đau thương này của lịch sử – với tư cách là nhân loại và với tất cả tình người –Thật vậy, cầu nguyện không phải là nơi trú ẩn để trốn tránh trách nhiệm của chúng ta, cũng không phải là thuốc gây mê để né tránh nỗi đau mà biết bao bất công gây ra. Trái lại, đó là lời đáp trả nhưng không, phổ quát và mạnh mẽ nhất trước sự chết: chúng ta là một dân tộc đang được phục sinh! Trong mỗi chúng ta, trong mỗi con người, Thầy nội tâm dạy về hòa bình, thúc đẩy gặp gỡ, khơi dậy lời khẩn cầu. Vậy hãy ngước nhìn lên! Hãy đứng dậy từ đống đổ nát! Không gì có thể giam hãm chúng ta trong một định mệnh đã được định sẵn, kể cả trong thế giới này, nơi mà dường như các ngôi mộ vẫn chưa đủ, vì người ta vẫn tiếp tục đóng đinh, tiêu diệt sự sống, chối bỏ các quyền, không xót thương.
Thánh Gioan Phaolô II, chứng nhân không mệt mỏi về hòa bình, đã xúc động nói trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iraq năm 2003:
“Tôi thuộc về thế hệ đã trải qua của Thế chiến thứ hai và còn sống sót. Tôi có bổn phận nói với tất cả những người trẻ, những người trẻ hơn tôi, những người chưa từng trải nghiệm điều đó: ‘Không bao giờ chiến tranh nữa!’, như Đức Phaolô VI đã nói trong chuyến thăm đầu tiên của ngài tại Liên Hiệp Quốc. Chúng ta phải làm tất cả những gì có thể! Chúng ta biết rõ rằng không thể có hòa bình bằng mọi giá. Nhưng tất cả chúng ta đều biết trách nhiệm này lớn lao đến mức nào” (Kinh Truyền Tin, ngày 16 tháng Ba năm 2003).
Tối nay, tôi xin lặp lại lời kêu gọi của ngài, một lời kêu gọi vẫn còn nguyên tính thời sự.
Cầu nguyện dạy chúng ta hành động. Những khả năng hữu hạn của con người được kết hợp trong kinh nguyện với những khả năng vô hạn của Thiên Chúa. Khi đó, tư tưởng, lời nói và việc làm phá vỡ xiềng xích ma quái của sự dữ và phụng sự Nước Chúa: một Vương quốc nơi không có gươm giáo, không có máy bay không người lái, không có trả thù, không có sự tầm thường hóa điều ác, không có lợi nhuận bất chính, nhưng chỉ có phẩm giá, sự cảm thông và lòng tha thứ.
Ở đây, chúng ta có một hàng rào ngăn chặn cơn mê sảng quyền lực đang ngày càng trở nên khó lường và hung hăng quanh chúng ta. Sự cân bằng trong gia đình nhân loại đang bị lung lay nghiêm trọng. Ngay cả Danh Thánh của Thiên Chúa – Thiên Chúa của sự sống – cũng bị lôi kéo vào những diễn ngôn của sự chết. Khi đó, một thế giới của những anh chị em có cùng một Cha trên trời biến mất, và như trong một cơn ác mộng, thực tại đầy rẫy kẻ thù. Khắp nơi người ta cảm nhận những mối đe dọa, thay vì những lời mời gọi lắng nghe và gặp gỡ.
Anh chị em thân mến, người cầu nguyện ý thức về giới hạn của mình, không giết chóc và không đe dọa sự chết. Ngược lại, kẻ quay lưng lại với Thiên Chúa hằng sống – để biến chính mình và quyền lực của mình thành ngẫu tượng câm, mù và điếc (x. Tv 115,4-8) – thì bị nô lệ cho sự chết, và sẵn sàng hy sinh mọi giá trị, đòi buộc cả thế giới phải quỳ gối trước mình.
Hãy chấm dứt việc tôn thờ chính mình và tiền bạc! Hãy chấm dứt việc phô trương sức mạnh! Hãy chấm dứt chiến tranh! Sức mạnh đích thực được thể hiện trong việc phục vụ sự sống. Thánh Gioan XXIII, trong sự đơn sơ của Tin mừng, đã viết: “Từ hòa bình, tất cả đều được hưởng lợi: cá nhân, gia đình, các dân tộc, toàn thể gia đình nhân loại.” Và lặp lại những lời súc tích của Đức Piô XII, ngài nói thêm: “Không có gì mất đi với hòa bình. Nhưng tất cả có thể mất đi với chiến tranh” (Thông điệp Pacem in terris, 62).
Vì thế, chúng ta hãy kết hiệp những năng lực luân lý và tinh thần của hàng triệu, hàng tỷ người nam nữ, của người già và người trẻ, những người hôm nay tin vào hòa bình, lựa chọn hòa bình, chữa lành vết thương và khắc phục những hậu quả mà sự điên rồ của chiến tranh để lại. Tôi nhận được rất nhiều thư của trẻ em từ các vùng xung đột: khi đọc chúng, người ta cảm nhận, với sự thật của sự ngây thơ, toàn bộ nỗi kinh hoàng và tính vô nhân của những hành động mà một số người lớn lại tự hào khoe khoang. Hãy lắng nghe tiếng nói của trẻ em!
Anh chị em thân mến, chắc chắn các nhà lãnh đạo quốc gia có những trách nhiệm không thể thoái thác. Với họ, chúng ta kêu lên: hãy dừng lại! Đây là thời điểm của hòa bình! Hãy ngồi vào bàn đối thoại và hòa giải, chứ không phải những bàn nơi người ta hoạch định tái vũ trang và quyết định những hành động gây chết chóc! Tuy nhiên, không kém phần lớn lao là trách nhiệm của tất cả chúng ta, những con người thuộc nhiều quốc gia khác nhau: một đám đông bao la từ chối chiến tranh bằng hành động, chứ không chỉ bằng lời nói. Cầu nguyện thúc đẩy chúng ta hoán cải những gì còn bạo lực trong lòng và trong trí mình: hãy hoán cải để hướng về một Nước hòa bình, được xây dựng từng ngày, trong gia đình, trường học, khu phố, trong các cộng đồng dân sự và tôn giáo, bằng cách thay thế tranh chấp và cam chịu bằng tình bạn và văn hóa gặp gỡ. Hãy trở lại tin vào tình yêu, vào sự tiết độ, vào nền chính trị tốt đẹp. Hãy đào luyện bản thân và dấn thân, mỗi người đáp lại ơn gọi của mình. Mỗi người đều có vị trí riêng trong bức khảm của hòa bình!
Chuỗi Mân côi, cũng như nhiều hình thức cầu nguyện rất cổ xưa khác, đã hiệp nhất chúng ta tối nay trong nhịp điệu đều đặn dựa trên sự lặp lại: hòa bình được mở ra như thế, từng lời, từng cử chỉ, như tảng đá được khoét dần từng giọt nước, như tấm vải được dệt nên từng chuyển động trên khung cửi. Đó là nhịp điệu dài lâu của cuộc sống, dấu chỉ của sự kiên nhẫn của Thiên Chúa. Chúng ta cần không để mình bị cuốn theo sự tăng tốc của một thế giới không biết mình đang chạy theo điều gì, để trở lại phục vụ nhịp điệu của sự sống, sự hài hòa của tạo thành, và chữa lành những vết thương của nó. Như Đức Giáo hoàng Phanxicô đã dạy chúng ta: “cần những người thợ thủ công kiến tạo hòa bình, sẵn sàng khởi xướng những tiến trình chữa lành và gặp gỡ mới với sự sáng tạo và can đảm” (Fratelli tutti, 225). Thật vậy, “có một ‘kiến trúc’ của hòa bình, trong đó các thể chế khác nhau của xã hội tham gia, mỗi bên theo thẩm quyền của mình; nhưng cũng có một ‘nghề thủ công’ của hòa bình liên quan đến tất cả chúng ta” (ibid., 231).
Anh chị em thân mến, chúng ta hãy trở về nhà với cam kết này: luôn cầu nguyện không ngừng và hoán cải sâu xa tâm hồn. Giáo hội là một dân lớn phụng sự hòa giải và hòa bình, tiến bước không do dự, ngay cả khi việc từ chối logic chiến tranh có thể khiến Giáo hội phải chịu sự hiểu lầm và khinh miệt. Giáo hội loan báo Tin mừng hòa bình và dạy con người vâng phục Thiên Chúa hơn là vâng phục loài người, nhất là khi phẩm giá vô hạn của người khác bị đe dọa bởi những vi phạm liên tục đối với luật pháp quốc tế. “Trên toàn thế giới, ước gì mỗi cộng đồng trở thành một ‘ngôi nhà hòa bình’, nơi người ta học cách tháo gỡ sự thù địch qua đối thoại, nơi công lý được thực thi và sự tha thứ được gìn giữ. Hôm nay hơn bao giờ hết, cần phải chứng minh rằng hòa bình không phải là một điều không tưởng” (Sứ điệp Ngày Hòa bình Thế giới lần thứ 59, ngày 01 tháng Giêng năm 2026).
Anh chị em thuộc mọi ngôn ngữ, dân tộc và quốc gia: chúng ta là một gia đình duy nhất biết khóc, biết hy vọng và biết đứng dậy. “Không bao giờ chiến tranh nữa, một cuộc phiêu lưu không lối thoát; không bao giờ chiến tranh nữa, vòng xoáy tang tóc và bạo lực” (Thánh Gioan Phaolô II, Lời cầu nguyện cho hòa bình, ngày 2 tháng 2 năm 1991).
Anh chị em rất thân mến, bình an ở cùng tất cả anh chị em! Đó là bình an của Chúa Kitô phục sinh, hoa trái của hy tế tình yêu của Người trên thập giá. Vì thế, chúng ta dâng lên Người lời khẩn nguyện:
Lạy Chúa Giêsu,
Chúa đã chiến thắng sự chết không bằng vũ khí hay bạo lực: Chúa đã phá tan quyền lực của nó bằng sức mạnh của hòa bình.
Xin ban cho chúng con bình an của Chúa,
như Chúa đã ban cho những người phụ nữ còn bối rối trong buổi sáng Phục Sinh,
như cho các môn đệ đang ẩn mình và sợ hãi.
Xin sai Thánh Thần của Chúa đến,
hơi thở ban sự sống, hòa giải,
biến những kẻ đối nghịch và thù địch thành anh chị em.
Xin khơi dậy nơi chúng con niềm tín thác của Đức Maria, Mẹ Chúa,
Đấng với trái tim tan nát đã đứng dưới chân thập giá của Chúa,
vững vàng trong đức tin rằng Chúa sẽ sống lại.
Xin cho cơn điên rồ của chiến tranh chấm dứt,
và trái đất được chăm sóc và vun trồng bởi những người còn biết
sinh sản, gìn giữ và yêu mến sự sống.
Xin lắng nghe chúng con, lạy Chúa của sự sống!
Trực tiếp
